Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/10073 K.2023/155

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; Kahramanmaraş ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 840 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Kahramanmaraş Tekstil İhtisas Organize Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilince cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı taraftan tahsil edilerek davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile Kahramanmaraş Tekstil İhtisas Organize Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin tespit edilmesinde ikinci ürün olarak alınan kırmızı biber ve hıyar ekimine dair dosyaya delil niteliğinde belge sunulamadığını, aynı bölgeden geçen ve TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından 2016 yılında yapılan bedel tespitinde 18.00 TL/m² belirlenmiş olup iş bu dosyada fahiş değer tespit edildiğini ve % 40 oranında objektif değer artışı uygulanmasının yasaya ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; aynı kamulaştırma kapsamındaki taşınmazlar için uygulanan objektif değer artış oranlarına göre dava konusu taşınmazın özellikleri göz önüne alınmadan % 40 oranında uygulanmasının hatalı olduğu, kırmızı biberin fiyatının düşük uygulandığı, taşınmazın gerçek değerinin tespiti gerektiği ileri sürülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu arazi niteliğinde olan dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 maddesinin (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir yöntemine göre taşınmazın bedelinin belirlenmesinde, taşınmazın mevki, konum ve bilirkişi raporunda belirtilen özellikleri itibarıyla objektif değer artışının uygulanmasının yerinde olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin tespit edilmesinde ikinci ürün olarak alınan kırmızı biber ve hıyar ekimine dair dosyaya delil niteliğinde belge sunulamadığını, aynı bölgeden geçen ve TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından 2016 yılında açılan bedel tespit davalarında 18.00 TL değer belirlenmiş olup iş bu dosyada fahiş değer tespit edildiğini ve % 40 oranında objektif değer artışı uygulanmasının yasaya ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; aynı kamulaştırma kapsamındaki taşınmazlar için uygulanan objektif değer artış oranlarına göre dava konusu taşınmaza özellikleri göz önüne alınmadan % 40 oranında uygulanmasının hatalı olduğunu, kırmızı biberin fiyatının düşük uygulandığını, mısır ürününün saman geliri hesaplamaya dahil edilmediğini, taşınmazın gerçek değerinin tespiti gerektiği ileri sürülmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasında kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki Kahramanmaraş ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 840 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Münavebeye alınan ürünlerin değerlendirme yılına ait İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü resmi verilerinde sulu arazi koşullarına ait verim değerlerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

4.Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

5. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve Kanun'a uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan yatırılan harçların istenildiğinde iadesine, davalıdan peşin alınan temyiz karar harcının Hazineye irat kaydedilmesine,