Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/11229 K.2023/423

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; Balıkesir ili, ... Mahallesi, 550 parsel sayılı taşınmazın 23.108,36 m²lik kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmaza 2017 yılında açılan bedel tespit tescil davasında tespit edilen bedelin depo edilmemesine rağmen idarece kullanılmaya devam edildiğini, işbu davada arta kalan kısmın da kamulaştırılmasının talep edildiğini; ancak acele kamulaştırma dosyasında bedelinin ödenmediğini, dava konusu taşınmazın sulu arazi vasfında olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının % 4 alınmasını ve gerçek değerine ulaşması için objektif değer artışı uygulanması gerektiğini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespitine, tespit edilen bedelden acele kamulaştırma bedelinin mahsubu ile fark bedele 20.08.2019 tarihinden 15.10.2021 tarihine kadar yasal faiz işletilerek, talep hâlinde derhâl davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın B ve B1 ile gösterilen toplam 23.108,36 m²lik kısımlarının davacı kurum adına tesciline ve ifraz edilerek yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu taşınmaza objektif değer artışı uygulanmadan da gerçek değerine ulaştığını, dava konusu taşınmazın kadastro yoluna bile cephesi olmadığını, il ve ilçe merkezine uzak olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu taşınmazın yağış miktarı ve akarsulara olan yakınlığı gözardı edilerek kuru olarak değerlendirildiğini, münavebe ürünlerinin hatalı olduğunu, uygulanan objektif değer artış oranının az olduğunu, tespit edilen değerin gerçek değerin altında kaldığını, taşınmazın ilçe merkezine yürüme mesafesinde, İzmir-Bursa karayolu ve demiryoluna oldukça yakın olduğunu, arta kalan alanın atıl vaziyete geldiğini ve tamamının kamulaştırılması gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; arazi niteliğindeki taşınmaza olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinin doğru olduğunu, keşif tutanağı ve bilirkişi raporu ile tespit edilen nitelikleri dikkate alındığında kuru tarım arazi olarak kabul edilerek % 5 kapitalizasyon faiz oranı uygulanmasının ve arta kalan kısma uygulanan değer azalış oranının isabetli olduğunu, böylece mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin bir numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 ve 12 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi raporunda dava konusu taaşınmazın sulama sistemi ve su kaynağına sahip olmadığı belirtilerek kuru tarım arazisi vasfında kabul edilerek; taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelir esas alınarak ,% 70 objektif değer artışı uygulanmak suretiyle ve arta kalan 5.541,64 m²lik kısmın geometrik şekli ile büyüklük olarak tarımsal faaliyetin zahmetli olması nedeniyle % 10 değer azalışı uygulanarak değerinin tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan alınan temyiz harcının Hazine'ye irat kaydedilmesine,