Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/13003 K.2023/3213

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen müdahalenin men'i ve kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Mardin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 156 ada 29 ve 16 parsel sayılı taşınmazlara su borusu geçirilmek amacıyla kamulaştırma yapılmaksızın kazı çalışması yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını belirterek müdahalenin önlenmesini ve kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; belediyenin kamu hizmetinin gerekliliklerini yerine getirdiğini, vatandaşların su ihtiyaçlarını karşılamak için zorunlu kazı yapıldığını, davacının arazisine zarar verilmediğini, ayrıca davalının itirazları üzerine kazı çalışmalarının durdurulduğunu; bu nedenle kamulaştırmasız el atma şartlarının bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece 11.06.2013 tarihli ve 2012/387 Esas 2013/264 Karar sayılı kararıyla; davanın yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Bozma Kararı 1. Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda, davalı idare vekilinin süresinde olmayan ve harcı da yatırılmayan temyiz dilekçesinin reddine karar verildiği, davacı vekilinin temyizi yönünden yapılan incelemede ise; dava konusu taşınmazlardan 16 parsel sayılı taşınmaza fiilen el atılmadığı anlaşıldığından bu taşınmaza ilişkin davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken yargı yolu bakımından reddine karar verilmiş ise de sonuç itibarıyla davanın reddine karar verilmesinin doğru olduğu;

ancak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre davalı idarece dava konusu 29 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma yapılmadan fiilen el atılarak kazı yapıldığı, bu nedenle 3 adet badem, 1 adet mahlep ağacının söküldüğü, taşınmazdaki 921,10 m²lik alanda yapılan kazı nedeniyle zarar oluştuğundan adli yargının görev alanında kaldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan müdahalenin men'ine ilişkin dosyanın tefrikine karar verilmiş ise de davanın niteliği itibarıyla her iki davanın benzer sebeplerden doğduğu ve biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyeceği anlaşıldığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 166 ncı maddesi gereğince dosyaların birlikte görülmesi gerekir.

Bu itibarle el atmanın önlenmesine ilişkin dosyada verilen karar kesinleşmişse bu dosya arasına alınması, kesinleşmemiş ise yeniden bu dosya ile birleştirmek suretiyle davanın esası yönünden değerlendirme yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu parsel yönünden davanın yargı yolu bakımından reddine ilişkin hüküm kurulması doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemece 02.11.2021 tarihli ve 2016/405 Esas, 2021/351 Karar sayılı kararı ile Mardin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 156 ada 16 parsel sayılı taşınmaza herhangi bir müdahale olmadığı ve fiilen el atılmadığı anlaşıldığından bu parsel yönünden açılan davanın reddine, Mardin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 156 ada 29 parsel sayılı taşınmaz yönünden davacının ağaç bedelleri ve eski hale getirme bedelinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın muris babası Şeyhmus Arpağ'dan intikal ettiğini, yargılama sırasında annesi Mukrime Arpağ'ın vefat ettiğini, bu nedenle mirasçı kardeşlerinin de davaya dahil edilmesi gerektiğini, hükme esas alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, dava tarihinin hatalı yazıldığını, idare lehine taktir edilen vekâlet ücretinin fazla hesaplandığını ileri sürmüştür.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; husumetin Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresine (MARSU) yöneltilmesi gerektiğini, müvekkil idareye husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...” karar verilmiştir.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dava tarihinin 08.08.2007 yazılması gerekirken sehven 27.06.2012 olarak yazılması doğru görülmemiştir.

Ne var ki; bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İmamoğlu Asliye Hukuk Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı idare vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararında dava tarihi olarak gösterilen kısımda yer alan ''27.06.2012'' tarihinin çıkartılmasına, yerine ''08.08.2007'' tarihinin yazılmasına, kararın böylece DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine, aşağıda yazılı kalan peşin harcın davalıya iadesine,