Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/13018 K.2022/15920

Taraflar arasında açılan davada, İstanbul 2. Asliye Ticaret ile Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan Mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan Adlî Yargı İlk Derece Hukuk Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafça davalıya teslim edildiği iddia edilen tüplerin iade edilmemesi nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir.

İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 30/12/2021 tarihli, 2019/2710 Esas, 2021/1897 sayılı kararıyla HMK'nın 353/1-a-6 maddesindeki mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması hali dikkate alınarak kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesine kesin olarak karar verilmiştir.

İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesince, somut olayda davalı borçlunun yerleşim yerinin Ankara, davacı alacaklının yerleşim yerinin ise İstanbul /Ataşehir olduğu, davacı ise eldeki davayı yetkisiz İstanbul Mahkemesinde açmış olduğu, davacı davasını yetkisiz mahkemede açtığından, süresinde sunduğu cevap dilekçesine ve yetki ilk itirazına göre yetkili mahkemeyi belirleme ve tercih hakkının artık davalı tarafa geçtiği ve davalının cevap dilekçesinde yetkili mahkemeyi genel yetki kuralları uyarınca Ankara Mahkemeleri olarak seçtiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesince, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 30.12.2021 tarihli, 2019/2710 Esas, 2021/1897 sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerektiğine kesin olarak verilmiş olduğu ve anılan karar ile davalı vekilinin yetki itirazının da bu karar içerisinde değerlendirilmiş olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

HMK'nın 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanun’un 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca BK'nin 73. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89.) maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, davanın İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı, dava tarihinde davacının yerleşim yerinin Ataşehir/İstanbul olduğu, davacının yetkisiz mahkemede dava açtığı, davalının yerleşim yerinin ise Altındağ/ Ankara olup ve davalı tarafça süresinde, usulüne uygun şekilde yetki itirazında bulunulduğundan, uyuşmazlığın, Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.