Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/14159 K.2022/17439

Menfi tespit istemine ilişkin olarak açılan davada Viranşehir 1. Asliye Hukuk ile Diyarbakır 9. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanun’un 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü;

- KARAR -

Dava, davacı aleyhine Şanlıurfa 3.İcra Müdürlüğünün 2018/1501 Esas sayılı dosyasında başlatılan 6.634,64 TL'lik icra takibinin kesin hükme rağmen davalı vekili tarafından devam ettirildiği için Kanun'a aykırı olduğundan bahisle iptali istemine ilişkindir.

Viranşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte yetki itirazında bulunduğu, HMK’nın 6. maddesi uyarınca yapılan yetki itirazının haklı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Diyarbakır 9. Asliye Hukuk Mahkemesince ise, somut olayda davalı vekilinin yetki itirazında bulunmuş ise de birden fazla yetkili olan mahkemeden seçtiği mahkemeyi bildirmediği, "Şanlıurfa veya Diyarbakır Mahkemeleri yetkilidir" diyerek seçtiği mahkemeyi göstermediği anlaşıldığından yetki itirazının bu yönüyle de yerinde olmadığı ve dikkate alınmaması gerektiği gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

HMK'nın 6/1. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde.

"Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazını "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise.

"İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi halde dinlenemez." hükmünü içermektedir. Son olarak. "Cevap dilekçesini verme süresi" başlıklı 127/1. maddesi ise. "Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır.

Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhal bildirilir." şeklinde düzenleme getirmektedir.