Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/14494 K.2023/3203

Taraflar arasındaki taşınmazın kıyı kenar çizgisi içerisinde kalması nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu Yalova ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1044 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığına ilişkin şerh konulduğunu, bu nedenle uğramış olduğu zararın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, devletin hüküm ve tasarrufunda bulanan taşınmazların özel mülkiyete konu edilemeyeceğini, kıyı kenar çizgisi içinde kalan taşınmazlarda yapılaşma yasağı bulunduğunu bu nedenle taşınmazın arsa olarak nitelendirilemeyeceğini, davanın yargı yolu sebebiyle ve husumet yokluğu reddine karar verilmesini, taşınmazların tapu kaydının terkinini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ve taşınmazın tapu kaydının iptali ile kıyı olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, davanın açılmasında hukukî yarar olmadığını, davalı idarenin husumet ehliyeti olmadığını, kıyı kenar çizgisinde kaldığı için taşınmazın özel mülkiyete konu olamayacağını, dava konusu taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, emsal seçiminin uygun olmadığını, emsal karşılaştırılmasının usulüne uygun yapılmadığını, tapuda dava konusu taşınmazın 8.288,85 m²lik kısmının kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığına dair şerh konulmasına rağmen 8.183,39 m²lik kısmın tapu kaydının iptaline karar verilmesinin hatalı olduğunu,

arta kalan kısım için değer kaybı hesaplanmasının uygun olmadığını, davalı idare harçtan muaf olup davalı idarenin peşin başvurma harcı ve keşif harcından sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, ıslah edilen kısmın zamanaşımına uğradığını, ıslah edilen kısma dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin ve davalı idare aleyhine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edilerek, emsal karşılaştırılması yoluyla değerinin tespit edilmesinin ve tespit edilen bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden tahsiline karar verilmesinin doğru olduğunu, ayrıca tapu kaydında bulunan taşınmazın kıyı kenar çizgisinde kaldığına ilişkin şerhin devletin 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi kapsamında tazminat sorumluluğunu doğurduğunu, taşınmazın tapu kaydının iptal edilerek kıyı olarak terkin edilmesinin de doğru olduğunu,

davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı Hazine aleyhine nispi vekâlet ücreti ile yargılama giderlerine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, keşif harcının harçtan muafiyet kapsamında bulunmaması sebebiyle keşif harcından davalı idarenin sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla davalı Hazine vekilinin istinaf sebebi olarak ileri sürdüğü hususlar yerinde görülmediğini, böylece mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğundan davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 4721 sayılı Kanun'un “Sorumluluk” başlıklı 1007 nci maddesinin birinci fıkrası.

3. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.11.2009 tarihli ve 2009/4 - 383 Esas, 2009/517 Karar sayılı sayılı ilâmında tapu işlemlerinin kadastro tespit işlemlerinden başlayarak birbirini takip eden işlemler olduğu, tapu kütüğünün oluşumu aşamasındaki kadastro işlemleri ile tapu işlemleri bir bütün oluşturduğundan bu kayıtlarda yapılan hatalardan 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi anlamında Devletin sorumlu olduğunun kabulünün gerektiği, Devletin sorumluluğunun kusursuz sorumluluk olduğu, bu işlemler nedeniyle zarar görenlerin 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi gereğince zararlarının tazmini için Hazine aleyhine adlî yargıda dava açabilecekleri belirtilmiştir.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu Yalova ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 1044 parsel sayılı taşınmazın davacı adına tapuda kayıtlı iken taşınmazın beyanlar hanesine Yalova Kadastro Müdürlüğü tarafından 11.08.2016 tarihli ve 3033 yevmiye numaralı işlem ile "Taşınmazın tamamı kıyı kenar çizgisi içerisinde kalmaktadır." şeklinde şerh konulduğu, taşınmazın halen davacı üzerine kayıtlı olduğu, Fen Bilirkişisi raporu ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 07.08.2008 tarihinde onaylanan kıyı kenar çizgisi pafta haritasına göre taşınmazın tamamının kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı ve davanın 25.11.2020 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre arsa niteliğinde emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine ve taşınmazın gerçek bedelinin 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi gereğince davalı Hazineden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,