Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/14561 K.2023/5843

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanun’un (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesi uyarınca, davacı idare adına tescili istemine ilişkin asıl dava, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin birleştirilen davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davada davalılardan ... mirasçıları dışındaki davalılar yönünden verilen karar kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına, davalılardan ... mirasçıları yönünden davanın reddine, birleştirilen dava yönünden ise verilen karar kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare ile davalılardan ... mirasçıları vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı idare vekili asıl dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 7488 Ada 2 Parsel sayılı dava konusu taşınmazın müvekkili kurum tarafından kamulaştırılmasına karar verildiğini, kamulaştırma işlemlerinin ikmal edildiğini ancak bazı hisselerin tescil edilemediğini, bu nedenle de 2942 sayılı Kanun'nun 17 nci maddesi gereği davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacılar ... mirasçıları ... vd. vekili birleştirilen dava dilekçesinde özetle; davalı idare tarafından dava konusu taşınmazın ihtiyaç nedeniyle 250,00 TL'den istimlak edilmek istendiğini, müvekkillerin murisi ... bunu kabul etmediğini, istimlak bedelinin tezyidi için Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığını, davanın kabulü kararının kesinleşip kesinleşmediğinin anlaşılamadığını, dosyanın arşivde imha edildiğini, birim fiyatının 450,00 TL olarak belirlendiği halde davalı kurumca ödeme yapılmadığını,

tapu sicil kaydına da kamulaştırılacaktır şerhi düşüldüğünü davalı idare tarafından 1975 yılından bu yana istimlaksız olarak fiilen el konulduğunu bu nedenle kamulaştırmasız el atmaya dayan tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı ... mirasçıları vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedellerinin ödenmediğini, ödenmiş ise ispat edilmesi gerektiğini, davanın reddini talep etmiştir.

2.Birleştirilen davada davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü ve zamanaşımı süresinin tetkik edilmesini, Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/90 Esas sayılı dosyası ile bağlantılı olduğunu ve dosyaların birleştirilmesini talep etmiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 02.07.2014 tarihli ve 2011/90 Esas, 2014/357 Karar sayılı kararı ile asıl davanın kabulüyle dava konusu taşınmazda davalılar adına olan tapunun iptali ile davacı idare adına tesciline, birleştirilen davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 02.07.2014 tarihli ve 2011/90 Esas,2014/357 Karar sayılı kararı kararına karşı süresi içinde davacı birleştirilen dosyada davalı idare vekili ile davalılar ... vd. vekili Avukat ... ve davalılar ... vd. vekili Avukat ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 12.12.2017 tarihli ve 2017/23990 Esas, 2017/28254 Karar sayılı kararı ile dosya içindeki bilgi ve belgelere, kararın dayandığı gerekçeye göre muris ... mirasçıları dışındaki davalılar yönünden 2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi gereğince açılan tapu iptali ve tescili davasının kabulü ile karşı dava olarak açılan kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminat davasının kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, ancak; muris ... mirasçıları ... vd. yönünden 2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesine dayanılarak açılan tapu iptali ve tescili davasında;

muris ...'le ilgili olarak açılan Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1977/175 Esas, 1977/147 Karar sayılı dosyasında artırılmasına karar verilen 100.260 ETL'nin idarece bloke edildiğine ilişkin makbuz vs. belgenin idare tarafından sunulmadığı dolayısıyla idarece,

17 nci maddede yazılı şartın yerine getirilmediği anlaşıldığından bu davalılar yönünden açılan tapu iptali ve tescili davasının reddine karar verilmesi gerektiği gibi gerekçeli karar başlığında davalılardan ... mirasçıları davaya dahil oldukları halde muris ... adının yazılı olması ve ...'nin adının yanlış yazıldığı gerekçeleriyle davacı idare ile bir kısım davalılar vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülerek Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davalılardan ... mirasçıları dışındaki davalılar yönünden verilen karar kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına, davalılardan ... mirasçıları yönünden davanın reddine, birleştirilen dava yönünden ise verilen karar kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ile davalılardan ... mirasçıları vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin davacılar murisi ... adına bankaya bloke edildiğini, büyük kısmının mirasçıları tarafından çekildiğini, bu hususun dosya içeriğinden anlaşıldığı halde, kesinleşen kamulaştırma ile ilgili bankaya yatan kamulaştırma bedelinin alıp alınmaması kendi iradelerinde olan mirasçıların yıllar sonrasında bedeli almadıklarını ileri sürerek yeniden bedel talep etmelerinin hukuk ve hakkaniyete aykırı olduğunu, kaldı ki Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1978/400 Esas sayılı dosyasında mülga TEK lehine tescil kararı verildiğini,

ancak adliye arşivinde 1980 yılında çıkan yangın sebebiyle mahkemesince kararın kesinleştirilmediğini, bu durumun davacı idare lehine karine kabul edilmesi gerektiğini belirterek asıl davanın kabulüne verilmesi gerektiğinden Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

2.Birleştirilen davanın davacıları ... mirascıları vekili temyiz dilekçesinde özetle; haklarında asıl davanın reddine karar verilmesinin doğru olduğunu fakat dava konusu taşınmazın davalı idarece kamulaştırılma yapılmaksızın 1975 tarihinden bu yana fiilen el konulduğunu, davanın açıldığı tarih itibarıyla bilirkişi raporu ile tespit edilecek bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 inci maddesi.

3.2942 sayılı Kanun'un geçici 1 inci maddesinin 2 inci fıkrası.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumun oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl davada davacı birleştirilen davada davalı idare ile birleştirilen dava davacıları asıl dava davalıları ... vd. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı idare ve davalı ... vd.den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,