Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/1553 K.2022/4751

Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava dilekçesinde, ortak alanlara müdahalenin önlenmesini, imalatların yıkılmasını ve eski hale getirilmesini istemiştir. Mahkemece davanın kesin hüküm nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, hükmün davacı tarafından temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 20. Hukuk Dairesi'nin 12/12/2017 gün ve 2017/3144 E. - 2017/10448 K. sayılı ilamı ile bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada davanın usulden reddine karar verilmiş, davacı kararı temyiz etmiştir.

Dosyanın incelenmesinde, davacı tarafından 85 nolu bağımsız bölüm maliki aleyhinde ortak alanlara müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirilmesi için Bodrum Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/642 E. sayılı dosyası ile açılan davanın, mahkemenin 15/06/2011 tarihli kararı ile kabulüne (davalının 85 nolu bağımsız bölümde projeye aykırı olarak yapmış olduğu ahşap pergolenin, betonarme teras, teras demir korkuluğu, ahşap balkon, demir balkon korkuluğu ve üzerindeki ahşap pergola ile PVC cam sürgü kapının yıkılmak suretiyle eski hale getirilmesine, davalıya eski hale getirmesi için 30 günlük süre verilmesine,

30/11/2010 havale tarihli bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına) karar verildiği, davacının 2012 yılında ise iş bu davayı açtığı ve yargılama sırasında önceki dava dosyasının kesinleştiği, bu dava dosyasından verilen 10/12/2015 tarihli kararın temyiz incelemesi üzerine verilen bozma kararına uyularak yapılan yargılamada, Bodrum Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/642 E. sayılı dava dosyası açıldıktan sonra taşınmazda yeni bir imalat bulunmadığı gerekçesi ile HMK'nın 114/1-i ve 115/2 maddeleri gereğince usulden davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, kat mülkiyeti kurulu tek parseldeki taşınmazın ortak yerlerine müdahalenin önlenmesi, mimari projeye aykırılıkların projeye uygun eski hale getirilmesi davası doğrudan 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun uygulanmasından kaynaklanmaktadır. Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19. maddesi gereğince kat malikleri, anagayrimenkulün bakımına ve mimari durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecburdurlar.

Kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler, değişik renkte dış badana veya boya yaptıramaz. Yine mimari proje değişiklikleri, diğer ifadesi ile tadilat projeleri, bağımsız bölüm ilavesi, çekme katın tam kata çevrilmesi gibi işlemler ise tüm kat maliklerinin oybirliği ile yapılabilir.

Buna göre, ortak yerlere her bir müdahalenin önlenmesi veya projeye aykırı her bir ilave inşaat veya tesisin projeye uygun eski hale getirilmesi, mevcut olduğu sürece yapıldığı tarihe bakılmaksızın her zaman dava edilebilir.

Buna göre, dava dilekçesinde bodruma, bahçeye, pencerelere ve diğer bir kısım ortak yerlere müdahalenin önlenmesi ve projeye aykırılıkların eski hale getirilmesi istendiğine göre, mahkemece yapılacak iş, konusunda uzman bilirkişi heyeti ile yerinde mimari proje uygulanmak suretiyle alınacak raporla aykırılıklar varsa tespit ettirilerek, daha önce bir mahkeme kararı ile kabul edilen kısımlar ile müdahale olmadığı veya projeye aykırılık olmadığı tespit edilerek reddedilen kısımların dışındaki müdahalelerin önlenmesine ve projeye aykırılıkların eski hale getirilmesine karar verilmelidir.

Mahkemece, tespit edilen ortak yerlere müdahale ve projeye aykırılıkların, Bodrum Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/642 E. sayılı dava dosyasının açıldığı tarihten önce olduğu gerekçesi ile, KMK'nın 19. maddesi gereği kat maliklerinin, anagayrimenkulün bakımını ve mimari durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle koruma yükümlülüğünü kaldıracak şekilde, davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.