Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/15606 K.2023/5666

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 120 ada 71 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir

II. CEVAP

Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 27.03.2015 tarihli ve 2013/367 Esas, 2015/266 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin 27.03.2015 tarihli ve 2013/367 Esas, 2015/266 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda. Dairenin geri çevirme kararı sonrası dosyaya sunulan beyanlardan dava konusu taşınmazın maden şirketi ruhsat alanı içinde olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu taşınmazın maden ruhsatı ve ruhsat işletme iznine ilişkin belgeleri getirtilip, tarafsız maden mühendisi bilirkişilerin de bulunduğu bilirkişi kurulu eşliğinde mahallinde yeniden keşif yapılarak dava konusu taşınmazın maden işletme ruhsat ve izni verilen yer içerisinde kalıp kalmadığı hususu fen bilirkişisinin krokili raporunda işaretlettirilmek suretiyle tespit edildikten sonra, dava tarihi itibarıyla maden ruhsatı ve işletme izni verilen bölüm içindeyse, resmi kurumlardan (Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, vs.) maden işletmesine ilişkin resmi veriler de getirtilip, denetime elverişli rapor alınarak,

sonucuna göre karar verilmesi ve taşınmaza maden gelirine göre değer biçilmesi gerektiği düşünülmeden, eksik inceleme sonucu karar verilmesi, dava konusu taşınmaz kapama fındık bahçesi olduğuna göre fındıklık değerinden dava konusu taşınmazın arazi değerinin düşülerek bulunacak ağaç değerine de hükmedilmesi gerektiğinin düşünülmemesi, kamulaştırma bedeline karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerekirken, infazda tereddüt oluşturacak şekilde faiz bitiş tarihinin gösterilmemesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılardan ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırma değeri tespit edilirken, hesaplamaya yer altında bulunan madenin katılmaması gerektiğini, hesaplama yapılırken sadece net gelire göre yapılmasını gerektiğini, dava konusu taşınmazın sadece, işletme ruhsatı verilen alan içerisinde kalması, dava konusu taşınmazdan maden gelirine göre hesaplama yapılmasına yeterli olmadığını,bozma öncesi dosyaya sunulan ve maden gelirinin neye göre hesaplandığı hiçbir şekilde anlaşılmayan, hiçbir resmi veriye dayanmayan ve rastgele değerlere göre belirlenen kamulaştırma bedeline hükmedilmesinin hatalı olduğunu, arazi değeri hesaplanırken kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artışının hatalı uygulandığını belirlenen değerin fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalılardan ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma sonrası ve öncesinde maden gelirine ilişkin hesaplama yapıldığı ve bu konuda bir ihtilaf bulunmadığını, ancak dosyada alınan raporlar da ve son olarak hükme esas alınan bilirkişi 5. Ek raporunda çıplak arazi değeri arazi özellikleri ve gerçeklere aykırı bir biçimde yüksek hesaplandığını, ağaç bedelinin çok düşük hesaplandığını ve müvekkil aleyhine yüksek oranda iadeye hükmedildiğini, münavebe ürünlerinin doğru tespit edilmediğini, arazi değerine objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu Ordu ili, Altınordu ilçesi, Uzunisa Mahallesi, 120 ada 71 parsel sayılı taşınmazın üzerindeki fındık ağaçlarına kapama fındık net gelirine göre belirlenen bedelden mutad münavebe ürününe göre belirlenen bedel indirilmek suretiyle değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Buna karşın yapılan incelemede, Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da, bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki; dava konusu taşınmazın maden ruhsatı ve ruhsat işletme iznine ilişkin belgeleri getirtilip, tarafsız maden mühendisi bilirkişilerin de bulunduğu bilirkişi kurulu eşliğinde mahallinde yeniden keşif yapılarak dava konusu taşınmazın maden işletme ruhsat ve izni verilen yer içerisinde kalıp kalmadığı hususu fen bilirkişisinin krokili raporunda işaretlettirilmek suretiyle tespit edildikten sonra, dava tarihi itibariyle maden ruhsatı ve işletme izni verilen bölüm içindeyse, resmi kurumlardan (Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, vs.) maden işletmesine ilişkin resmi veriler de getirtilip, denetime elverişli rapor alınarak,

sonucuna göre karar verilmesi ve taşınmaza maden gelirine göre değer biçilmesi gerektiği yönünde bozma yapıldığı halde bozmanın gerekleri yerine getirilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ve davalılardan ... vekillerinin temyiz istemlerinin kabulü ile temyiz olunan Ordu Asliye 2. Hukuk Mahkemesinin kararının BOZULMASINA,

Davacı idare ve Davalı ...'tan peşin alınan temyiz harçlarının istek hâlinde iadesine,