Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/3242 K.2022/3103

Yaş küçüklüğü nedeniyle evlenmeye izin istemine ilişkin olarak açılan davada, Burhaniye Aile ile Milas Aile Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, yaş küçüklüğü nedeniyle evlenmeye izin verilmesi istemine ilişkindir.

Burhaniye Aile Mahkemesi'nce, davacıların nüfus kayıt örneklerine göre ikamet adreslerinin “Selimiye Mah. Karanfil Sk. No:61 Milas/Muğla” olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Milas Aile Mahkemesi'nce ise, talebin hasımsız evlenmeye izin talebine ilişkin olduğu, dolayısıyla talebin davalısının bulunmadığına göre yetki ilk itirazının ileri sürülme olanağı da bulunmadığı, kesin olmayan yetki kuralı bulunan eldeki talebe ilişkin mahkemenin re'sen yetkisizlik kararı verdiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı vermiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 124/2. maddesi ile "Ancak, hakim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple on altı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir." hükmü getirilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu henüz evlenme yaşında olmayanların evlenmesine izin verilmesi istemlerini çekişmesiz yargı işi kabul etmiştir (md. 382/2-b-1). Aynı Kanun'un 384/1. maddesine göre de, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işlerinde talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir. Bu Kanun'da ve Türk Medeni Kanunu'nda, yaş küçüklüğü nedeniyle evlenmeye izin vermeye ilişkin davalarda yetkiyi düzenleyen aksine bir hüküm bulunmamaktadır.

Bu durumda mahkemenin, ileri sürülmüş bir yetki itirazı olmadan re'sen yetkisizlik kararı vermesi mümkün değildir. Bu hale göre davanın açıldığı ilk mahkeme olan Burhaniye Aile Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.