Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/4014 K.2022/4992

Taraflar arasındaki davada Denizli 4. İş ve Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, yersiz alınan aylıkların tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ile takibin devamı istemine ilişkindir.

Denizli 4. İş Mahkemesi’nce, 5434 sayılı Kanun hükümlerince bağlanan davaya konu aylığın kesilmesi de 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğundan, uyuşmazlığın çözümünde ne 1479 veya 506 sayılı Kanun ne de, 5510 sayılı Kanun’un uygulama yeri bulunmayıp, sözü edilen 101’inci madde hükümlerine göre sınırlı yetki ile donatılmış mahkemenin sözkonusu davada görevsiz olduğu açık olup alacaklı davacı Kurum, borçlu gerçek kişi davalılar hakkında ilamsız icra takibi yapmış, itiraz üzerine takip durmuş ve davacı Kurum vaki itirazın iptali davasını açmış, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67’nci maddesinde “Takip talebine İtiraz edilen alacaklı,

itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yer verildiğinden, itirazın iptaline ilişkin dava konusu uyuşmazlığın çözümünde genel mahkemeler görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Denizli 3.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce ,01.01.2007 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 96. maddesi uyarınca yersiz ödemelerin anılan maddedeki usul ve esaslara göre iadesi gerekeceği, aynı yasanın 101. maddesinde bu yasadan doğan uyuşmazlıkların İş Mahkemelerinde görüleceği hüküm altına alındığı gerekçesiylegörevsizlik kararı verilmiştir

5510 sayılı Kanun'un gelir ve aylık bağlanmayacak haller başlıklı 56/2 fıkrası gereğince, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96. madde hükümlerine göre geri alınır. Aynı Kanun'un “Uyuşmazlıkların çözüm yeri” başlıklı 101. maddesi gereğince de Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür.” hükmünü içermekte olup bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklarda iş mahkemeleri görevli bulunmaktadır.

Somut olayda; davalının eşinden 04.05.1989 tarihinde boşandığı, 11.01.1999 tarihinde yetim aylığı bağlanmasını talep ettiği ve 5434 sayılı Kanun iştirakçisi olan babasından dolayı aylık bağlandığı, 07.07.2011 tarihli denetmen raporunda davalının boşandığı eşi ile boşanma tarihinden sonra da birlikte yaşadığı ve halende birlikte yaşamaya devam ettikleri yönünde görüşlerinin belirtilmesi nedeniyle aylığın Kurum işlemi ile 01.11.2008 tarihinden itibaren kesilerek 01.11.2008-30.10.2011 tarihleri arasında yapılan ödemelerin borç çıkarıldığı, borcun ödenmemesi üzerine Denizli 1. İcra Müdürlüğü'nde ilamsız icra takibi yapıldığı, davalının icra takibine itirazı nedeniyle de eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Somut olaya ilişkin maddi ve hukuki olgular bir arada değerlendirildiğinde; yetim aylığının iptali işlemi 5510 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden sonra gerçekleşmiş olduğundan anılan Kanun'un geçici 1 ve 4. maddelerinin somut uyuşmazlıkta uygulanması mümkün değildir. Öte yandan aylık kesme işlemi, 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılmış olduğundan aynı Kanun’un 101. maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümünde iş mahkemeleri görevli bulunmaktadır.Bu durumda uyuşmazlığın Denizli 4. İş Mahkemesi’nde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.