Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/4173 K.2022/4965

Taraflar arasındaki davada Ankara 14. Tüketici ile Sivas (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemeleri'nce ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanun'un 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adli yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Ankara 14. Tüketici Mahkemesi'nce, davalının süresinde yetki itirazında bulunduğu, davalının yerleşim yeri adresinin Sivas olduğu, davanın davalının ikametgahı tüketici mahkemesinde açılabileceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Sivas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) ise, davacının yerleşim yerinin Ankara olduğu, borcun ifa edileceği yer itibariyle Ankara icra dairesinin yetkili olduğu, davacının seçimlik hakkını Ankara Mahkemeleri'nde kullandığı, Ankara Mahkemeleri'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesi ile birlikte, müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait...plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçiş nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Sivas İcra Müdürlüğü'nün 2020/17333 Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini,

takibin durduğunu bu nedenle itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.6100 sayılı HMK’nın 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir.

Aynı Kanun’un 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 73. maddesinin beşinci fıkrasında "Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir." denilmekte ise de bu kural 6100 sayılı HMK’nın yetkiye ilişkin kurallarının yanında bir ek yetki kuralıdır.

Bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Dosya kapsamından, davacı şirketin merkezinin Çankaya/Ankara olduğu, davalının yerleşim yerinin ise Merkez/Sivas olduğu, tüketici mahkemesinde görülen davalarda yetki kesin olmadığından ve birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, davacı şirketin merkezinin bulunduğu Ankara 14. Tüketici Mahkemesi'nde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre, davanın Ankara 14. Tüketici Mahkemesi'nde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.