Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/5065 K.2022/9141

Taraflar arasındaki davada İstanbul 16. Asliye Ticaret ile Ankara 12.Asliye Ticaret Mahkemeleri’nce ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemeleri’nin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesi’nin yargı çevresinde kalan Mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri’nin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan Adlî Yargı İlk Derece Hukuk Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

-KARAR-

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce, somut olaya bakıldığında; davacı tarafından faturaya dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali isteminin ileri sürüldüğü, taraflar arasında yetki sözleşmesi bulunmadığı, HMK'nın 10. maddesi bağlamında para alacaklarını konu alan davalar yönünden davacının yerleşim yeri mahkemeleri yetkili olmakla birlikte davacı şirketin merkezinin Tuzla/İstanbul olup İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetki alanında kaldığı, davalı şirketin merkezinin ise Ankara olup HMK'nın 6. maddesi bağlamında bu davanın davacı tarafından yetkili mahkemede ikame edilmediği,

davacının, davasını bahsedilen genel yetkili mahkemelerde ikame etmemesi nedeni ile seçme hakkının davalı tarafa geçtiği, davalı yanın yetkili mahkemeyi usulüne uygun olarak Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri olarak belirttiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Ankara 12.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce, TBK madde 89'a göre para borcunda alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinin ifa yeri olup HMK m. 10 gereğince, sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği düzenlenmiş olup eldeki dosyada yetkili icra müdürlüğünde takip başlatıldığı, cari hesaptan kaynaklı uyuşmazlıkta ortada para borcu bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanun’un 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Dosya kapsamından, davacının yerleşim yeri adresinin Tuzla/İstanbul olduğu, davalının yerleşim yerinin ise Çankaya/Ankara olduğu ve birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, davacının yetkisiz olan İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinde davayı açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı tarafça süresinde ve usulüne uygun olarak Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır.Bu durumda davanın Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.