Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/5068 K.2022/7918

Taraflar arasındaki davada Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi’nce ve Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nce ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacı tarafından, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olarak 15/09/2017 tarihinde Kayseri 8. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde dava açılmış ve mahkemece 26/03/2019 tarih ve 2017/317 E., 2019/102 K. sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne kararı verilmesi üzerine taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi’nce ve Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nce ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosya Dairemize gelmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi’nce, Kayseri 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin gerekçeli karar tarihi 26/03/2019 tarihi olup, adı geçen dosyada istinaf başvurularının Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nin faaliyete geçtiği 02/09/2019 tarihinden sonra 29/12/2021 tarihinde ve 05/01/2022 tarihinde yapılmış olduğu anlaşılmakla bu tarihler itibariyle kararın istinaf yoluyla incelenmesi konusundaki yetki ve görevin Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili dairesine ait olduğu gerekçesiyle Dairenin yetksizliğine karar verilmiştir.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nce, 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanuna ek 1. maddenin 1. fıkrasında.

"Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemeyeceği" bildirildiği gerekçesiyle Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 26.06.2019 tarih ve 230 sayılı kararı, gereğince istinaf kanun yoluna başvuru incelemesinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiğinden Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nin 22. maddesi uyarınca yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili Mahkeme’nin tayininde, İlk Derece Mahkemeleri için Bölge Adliye Mahkemelerine, Bölge Adliye Mahkemeleri için Yargıtay’a başvurulur.

HMK'nın "Kanun Yolları" başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde "istinaf” kanun yolu düzenlenmiş ve 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasında "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmünü içermektedir.

HMK'nın 391/3. ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu Kanun yolunun ne anlama geldiği ise HMK'nın 341/1. maddesinde istinaf olarak açıkça belirtilmiştir.

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna ek 1. maddenin 1. fıkrasında Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce İlk Derece Mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili Bölge Adliye Mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesi’nce sonuçlandırılır.

Dosya kapsamında, istinaf incelemesine konu kararın Kayseri 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 26/03/2019 tarih ve 2017/317 E., 2019/102 K. sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne ilişkin kararı olduğu anlaşılmaktadır. 02/09/2019 tarihinden itibaren Kayseri ilinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin yargı çevresinden çıkarılarak Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi’nin yargı çevresine eklendiği ve istinaf incelemesi yapılacak kararın karar tarihi itibari ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin yargı çevresinde olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi'nce görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.