Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/6680 K.2022/10539

İstihkak iddiasına ilişkin olarak açılan davada Bursa 8. İcra Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 19. İcra Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, istihkak iddiasına ilişkindir.

Bursa 8. İcra Hukuk Mahkemesince, somut olayda haczi ifa eden Bursa 7. İcra Müdürlüğü'nün talimat icra dairesi olduğu, asıl icra dairesinin İstanbul 7. İcra Müdürlüğü olduğu ve davalı alacaklının yerleşim yeri adresinin İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nce ise, asıl icra takibinin yapıldığı yer ile davalı/alacaklının yerleşim yeri mahkemesi İstanbul olmakla birlikte istihkak davasının diğer davalıları olan borçluların ikametgahının da Bursa olduğu, davacının seçimlik hakkı olduğu ve bu hakkını Bursa İcra Hukuk Mahkemeleri yönünde kullandığı, Bursa İcra Hukuk Mahkemesi’nin davaya bakmakta yetkili olduğu halde yetkisizlik kararı verdiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Somut olayda uyuşmazlık, istihkak iddiasına ilişkindir. Basit yargılama usulüne göre yürütülen taşınır mala ilişkin istihkak davalarında yasaca kesin yetki kuralı öngörülmediğinden yetki itirazının ancak cevap dilekçesinde (HMK'nın 19/2) ileri sürülmesi gerekir. Kesin yetki kuralının bulunmadığı durumlarda, hakim doğrudan yetkisizlik kararı veremez. Eldeki dava HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açılmıştır.

HMK'da mahcuz mala ilişkin istihkak davaları ile ilgili usul ve esaslar belirlenmemiştir. Ancak halen yürürlükte olan İİK'nın 50. maddesi ise yetki konusunu düzenlerken HUMK'a atıf yaparak kıyas yoluyla tatbik olunacağını öngörmüştür. Dava ve haciz tarihinde yürürlükte bulunan HMK'nın yetkiyi düzenleyen 5 ila 19. maddeleri arasında eldeki dava ile ilgili kesin yetki kuralı öngörülmemiştir.

İstihkak davalarında yetkili mahkeme, icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi ile davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Ayrıca davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilecektir. Somut olayda davalı alacaklının süresi içinde yetki itirazında bulunmuşsa da davalı borçluların yerleşim yeri adreslerinin “Nilüfer/Bursa” olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın Bursa 8. İcra Hukuk Mahkemesi tarafından görülüp, çözümlenmesi gerekmektedir.