Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/6781 K.2022/10133

Taraflar arasındaki davada Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nce ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmeye istinaden davalıya verilen çeklerin iptali ile davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce, 08/09/2017 tarihli duruşma zaptı ile ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş, verilen karara istinaf incelemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi’nce yapılarak 13/12/2017 tarih 2017/3135 E. - 2017/1803 K. sayılı kararı ile, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabul kısmen reddine ilişkin kararın istinaf denetimine elverişli şekilde gerekçeli olarak yazılması ve taraf vekillerine usule uygun tebliğinden sonra inceleme yapılmak üzere dosyanın mahal mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir.

Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce, 16/02/2018 tarihli ara karar ile davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile dava konusu çekler üzerine 3. kişiler de dahil olmak üzere ödeme yasağı konulmasına karar verilmiş, verilen karara karşı istinaf incelemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi'nce yapılarak 08/10/2020 tarih 2020/1034 E. - 2020/48 K. sayılı kararı ile, mahkemece verilen 16/02/2018 tarihli ara karar ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi tam olarak kabul edildiği, 16/02/2018 tarihli ara kararına karşı taraflarca istinaf kanun yoluna ayrıca başvurulmadığı,

bu durumda davacı vekilinin 08/09/2017 tarihli ara karara karşı istinaf kanun yoluna başvurmasında hukuki yararı kalmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Konya 1. Ticaret Mahkemesi'nce, yargılamaya devam edilerek davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, dosya istinaf incelemesinin yapılması için Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi’ne gönderilmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi'nce, Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin gerekçeli nihai karar tarihinin 13/04/2021 tarihi olup, adı geçen dosyada istinaf başvurusunun Konya Bölge Adliye Mahkemesi'nin faaliyete geçtiği 03/09/2018 tarihinden sonra verildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nce ise, daha önce Ankara Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenerek dosyaya hüküm verildiğinden dosyaya bakmakla yetkili dairenin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 22. maddesi uyarınca "Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur."

HMK'nın "Kanun Yolları" başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde "istinaf” kanun yolu düzenlenmiş ve 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasında "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmünü içermektedir.

HMK'nın 391/3. ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise HMK'nın 341/1. maddesinde "ilk derece mahkemelerinden verilen ... ihtiyati tedbir ... taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmü ile istinaf olarak açıkça belirtilmiştir.

694 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 136. maddesi ile 5235 Sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'a Ek 1. maddenin 1. fıkrasında: "Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25.madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili Bölge Adliye Mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır." düzenlemesi mevcuttur.

Dosya kapsamından, Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 16/02/2018 tarihli ara karar ile davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile dava konusu çekler üzerine 3. kişiler de dahil olmak üzere ödeme yasağı konulmasına karar verildiği, ara kararın istinaf

incelemesinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi'nce yapıldığı ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi'nce görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.