Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/7049 K.2023/85

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare, davalılar ... ve diğerleri vekilleri ile davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, bir kısım davalılar vekili ile davalı ...’un istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü duruşma açılmak suretiyle kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalılar ... ve diğerleri vekilleri ile davalı ... tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde; Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1366 (yeni 204 ada 1) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın merkezi konumda ve arsa niteliğinde bulunduğunu, m² birim fiyatının 14.000,00-15.000,00 TL olduğunu belirterek tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın tarla vasfı olarak değerlendirilemeyeceğini, merkezi konumda bulunduğunu, acele kamulaştırma dosyasında belirlenen değerin gerçek bedelin çok altında olduğunu, taşınmazın m² birim fiyatının en az 2.000,00 TL olarak tespiti ile tüm yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile acele kamulaştırmada ödenen bedelin mahsubu ile bulunan fark bedelin kararın kesinleşmesi ile davalılara ödenmesine ve işbu bedele karar tarihine kadar yasal faiz yürütülmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı idare, davalılar ... ve diğerleri vekilleri ile davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın m² birim bedelinin yüksek belirlendiğini, emsalin uygun olmadığını, raporun denetime elverişli olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin çok düşük olduğu, bölgedeki benzer satış bedellerinin dikkate alınması gerektiğini, raporda genel nitelikte değerlendirme yapıldığını, lehlerine vekalet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın ticari amaçla kullanılabileceğinin değerlendirilmediğini, merkezi konumda olduğunu, m² birim fiyatının aşırı düşük olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak taşınmazın m² birim bedelinin 298,07 TL olarak kabulü ile belirlenen bedel üzerinden, fark bedelin davalılara ödenmesi yönünde, kendisini vekil ile temsil ettiren davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilerek, fark bedele 02.12.2018 tarihinden Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihine kadar yasal faiz yürütülmesi suretiyle, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 356 ıncı maddesi gereğince duruşma açılarak ilk derece mahkemesi kararı kaldırılıp yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalılar ... vd. vekilleri ile davalı ... tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; emsalin uygun olmadığını, raporun denetime elverişli bulunmadığını, bedelin soyut olarak belirlendiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; gerçek değerinin altında bedel belirlendiğini, değerleme raporunun dikkate alınması gerektiğini, taşınmazın merkezi konumda bulunduğunu, m² birim bedelinin yaklaşık 32.000,00 TL olarak belirlenerek hesaplama yapılmasını gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

3- Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; hüküm altına alınan bedelin güncel değeri yansıtmadığını, taşınmazın yatırım arazisi olduğunu, m² birim bedelinin düşük belirlendiğini ve acele kamulaştırma dosyasının karar tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun’un 356 ncı maddesi ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1366 (yeni 204 ada 1) parsel sayılı taşınmazın m² birim bedelinin, Bölge Adliye Mahkemesince ek bilirkişi kurulu raporu aldırılarak 298,07 TL olarak belirlenmesinde, aynı mahalden Dairemize intikal eden ve onanan dosyalar nazara alındığında bir isabetsizlik görülmediği gibi, üzerinde bulunan ağaçlara yaş, cins ve sayısına göre değer biçilmesi yerindedir.

3. Bölge Adliye Mahkemesince fark bedele 02.12.2018 tarihinden, karar tarihine kadar yasal faiz işletilerek, davalılara payları oranında ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı idare, bir kısım davalılar vekilleri ile davalı ... tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare, davalılar ... ve diğerleri vekilleri ile davalı ...’un yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve Kanun'a uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Temyiz edenlerden peşin alınan temyiz karar harçlarının Hazine'ye irat kaydedilmesine,