Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2022/8194 K.2022/17033

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda; ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf incelemesi üzerine bölge adliye mahkemesinin yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmünün Yargıtayca incelenmesi davalı idare vekilince istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü;

- KARAR -

Asıl ve birleşen dava, enerji nakil hattı geçirilmek suretiyle irtifak hakkı tesis edilen taşınmaz üzerindeki hattın kaldırılması nedeniyle taşınmazın tapu kaydındaki irtifak şerhinin terkini ve ecrimisil talebi ile usule uygun tesis edilmeyen irtifak hakkı nedeniyle kamulaştırmasız el atma bedelinin tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince asıl ve birleşen davanın reddine ilişkin olarak verilen karara karşı, davacılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesince kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-3 maddesi uyarınca yeniden karar verilmiş olup; hüküm, davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.

Dosya incelendiğinde; arsa niteliğindeki İstanbul İli, Pendik İlçesi, Dolayoba Mahallesi 4759 parsel sayılı taşınmazda tapuya tescil edilen irtifak hakkına binaen taşınmaz üzerinden enerji nakil hattı geçirildiği sonradan deplase edilen hattın kaldırıldığı, ecrimisil koşullarının da bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine ilişkin ilk derece mahkemesinden verilen karara karşı davacılar vekilince yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-3 maddesi uyarınca taşınmazın tapu kaydında davacının hissesi üzerinde 06.06.1975 tarihli ve 3428 yevmiye numaralı TEK lehine irtifak şerhi bulunduğu,

bu hattın daha sonradan sökülerek kaldırıldığı, şerh nedeniyle ilk ve sonraki tapu maliklerine bedel ödendiğine dair bilgi ve belge bulunmadığından, tapu kaydında bulunan irtifak şerhinin terkini ile diğer talepler yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacılar vekili tarafından dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan enerji nakil hattının idarece deplase edilmesi nedeniyle tapu kaydındaki irtifak şerhinin terkini talebi ile davalı idareye yazılı olarak başvurulması üzerine davacıların pazarlık görüşmesine çağrıldığı, bundan sonra dava açıldığına göre; bedelsiz terkin isteyen davacı tarafın yargılama aşamasında irtifak hakkının usulüne uygun yapılan kamulaştırma işlemi ile tesis edilmediği gerekçesiyle davasını ıslah ederek kamulaştırmasız el atma tazminatı da istediği,

ancak dosya içeriğinden dava konusu taşınmazın tapu kaydında 06.06.1975 tarihli ve 3428 yevmiye numaralı, 02.06.2016 tarihli ve 18983 yevmiye numaralı 1.147,42 m² alanlı iki ayrı irtifak şerhinin bulunduğu, dava konusu taşınmazdan geçen enerji nakil hattının deplase edilmesi nedeniyle söz konusu irtifak hakkının bedeli karşılığında veya bedelsiz olarak terkini hususunun Borçlar Hukuku anlamında icap ve kabul ilişkisi temeline dayandığı hususu da dikkate alınarak ilgili idareden ve Tapu Müdürlüğünden tapu kaydında bulunan şerhlere ilişkin belgelerin ve varsa kamulaştırma belgelerinin de temin edilerek,

kamulaştırma işleminin usulen tebliğ edilip edilmediği ve kamulaştırma işleminin kesinleşip kesinleşmediği hususu ile irtifak tesisi karşılığında bedel ödenip ödenmediğine ilişkin belgeler dosya arasına alındıktan sonra varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,