Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/10030 K.2024/756

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29.09.2017 Tarihli ve 2017/267 Esas, 2017/720 Karar Sayılı Kararı Davanın davacı yüklenici şirket ile davalı kooperatif arasındaki 31.12.2009 tarihli protokol ve sözleşme gereği hakediş ve proje gideri alacağına ilişkin olduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun eser sözleşmesi hükümlerine göre genel yetkili Asliye Hukuk Mahkemelerince incelenmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

B. Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.12.2017 Tarihli ve 2017/834 Esas, 2017/874 Karar Sayılı Kararı Davanın davacı şirket ile davalı kooperatif arasında inşaat yapımına yönelik yapılan sözleşme gereğince davacı şirketin tahsil edemediği alacağına yönelik açmış olduğu bir alacak davası olduğu, kooperatiflerin ticaret şirketi sayıldığı, bu nedenle açılan davanın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 05.07.2018 Tarihli ve 2018/963 Esas, 2018/920 Karar Sayılı Kararı

Somut uyuşmazlıkta davacı şirketin tacir olduğu ancak davalı kooperatifin tacir olmadığı, uyuşmazlığın tarafların ticari faaliyeti ile ilgili olmadığı ve uyuşmazlığın temelinde inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

D. Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.05.2023 Tarihli ve 2018/485 Esas, 2023/147 Karar Sayılı Kararı

Asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan tahsili ile davalı-karşı davacıya verilmesine karar verilmiş, karar davacı-karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

E. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesinin 11.09.2023 Tarihli ve 2023/861 Esas, 2023/871 Karar Sayılı Kararı

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 341 inci maddesinin birinci fıkrasında ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabileceğinin düzenlenerek ilk derece mahkemesinin hangi kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabileceği açıkça belirtildiği, ancak yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin 341 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen kararlar arasında yer almadığı,

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin 02.09.2019 tarihi itibariyle faaliyete geçtiği tarihten sonraki bir tarih olan 04.05.2023 tarihinde davanın esasına ilişkin hüküm kurulduğu ve bu karara ilişkin istinaf talebinde bulunulduğu bu nedenle incelemenin Kayseri Bölge Adliye Mahkemesince yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

F. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 04.10.2023 Tarihli ve 2023/1277 Esas, 2023/1086 Karar Sayılı Kararı

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçmiş olduğu 02.09.2019 tarihinden önce Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında çıkan görev uyuşmazlığı sebebiyle dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesine gönderildiği, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesince Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiş olduğu, istinaf incelemesinden geçen dosyaların yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılması gerektiği bu nedenle uyuşmazlığın Ankara Bölge Adliye Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1. 6100 sayılı Kanun'un 341 inci maddesinin birinci fıkrasında ilk derece mahkemelerince verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabileceği düzenlenmiştir. Ancak yargı yeri belirlenmesine ilişkin inceleme bu düzenlemede yer almamaktadır.

2. Somut olayda, istinaf incelemesine konu Kayseri 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.05.2023 tarihli ve 2018/485 Esas, 2023/147 Karar kararının Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyet tarihinden sonra verildiği, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 05.07.2018 tarihli ve 2018/963 Esas, 2018/920 Karar sayılı kararının yargı yeri belirlenmesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,