Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/10795 K.2024/3804

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkeme bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Yalova ili, ... ilçesi, ... köyü ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini ve yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmaz için teklif edilen bedelin düşük olduğunu savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 11.05.2015 tarihli ve 2014/479 Esas, 2015/339 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 11.05.2015 tarihli ve 2014/479 Esas, 2015/339 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; aynı bölgeden intikal eden ve Dairemizin 2015/15251 Esas, 2016/6612 Karar sayılı ilamı ile denetimden geçen Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/476 Esas sayılı dava dosyasında aynı değerlendirme tarihi itibarıyla dava konusu taşınmaza komşu olup aynı amaçla kamulaştırılan benzer nitelikteki ... parsel sayılı taşınmazın metrekaresine 194,33TL değer biçilmiştir.

Bu itibarla; dosya fen bilirkişisine tevdi edilerek dava konusu parsel ile sözü edilen dosyadaki taşınmazın şehir hali hazır haritası üzerinde konumları, birbirlerine ve en yakın yerleşim birimlerine, kamu kurum ve kuruluşlarına olan uzaklıkları belirlenip işaretlettirildikten sonra, bilirkişi kurulundan komşu parsel için tespit edilen m² değerinden ayrılma nedenleri konusunda ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması,

taraflar arasında imzalanan 19.03.2014 tarihli anlaşmazlık tutanağında taşınmaz üzerinde ağaç bulunduğu tespit edildiği hâlde, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda gerekçesi açıklanmadan ağaç bedellerinin hesaplamaya dahil edilmemesi hatalı olduğu gibi yapılan incelemede; dava konusu ... parsel sayılı taşınmaza ait ilk kamulaştırma nedeniyle Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/207 Esas sayılı dosyası ile açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili istemli davada kamulaştırmadan arta kalan ve eldeki davanın konusu olan bölüm için % 35 değer azalışı uygulandığı, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla; dava konusu taşınmaza ait ilk kamulaştırma nedeniyle açılan Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/207 Esas sayılı dava dosyasının kesinleşmesi beklenip sonucuna göre hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 11.07.2023 tarihli ve 2016/449 Esas, 2023/382 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespitine, tapu kaydının iptali ile davalı idare adına tesciline ve yol olarak terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arazi vasfında olup, arsa olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını, emsal taşınmazın piyasa rayiç değerinin çok altında satıldığı söylenerek dava konusu parselin fiyatının yükseltilmeye çalışıldığını, taşınmazın tarla vasfında olduğundan düzenleme ortaklık payı kesintisinin veya eklentisinin yapılmayacağının yazıldığı; ancak kamulaştırmaya konu olan taşınmazın, bilirkişi raporunda kadastro görmemiş arsa vasfında parsel olduğunun belirtildiği ve kadastro parseli vasfındaki taşınmazların değer takdiri yapılırken; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesi gereğince düzenleme ortaklık payının düşülmesi gerektiğini bilirkişi raporu hazırlanırken bu hususun dikkate alınmadığını belirterek kararı temyiz etmiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın 2014 yılında kamulaştırıldığını, bilirkişi kurulu tarafından 2012 yılında aynı bölgede kamulaştırılan taşınmazların m² değerleri dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekirken 210,70 TL/m² tayin ederek kamulaştırma bedelinin son derece düşük takdir edildiğini, geçtiği tüm bölgelerdeki taşınmazların değerini ikiye üçe katlayan bu projenin müvekkile ait taşınmaz için 16,37 TL gibi bir artışa neden olmasının hukuken ve fiilen kabul edilemeyeceğini, müvekkile ait taşınmazın meskun mahale yakın, belediyenin mücavir alan içersinde, belediyenin çöp toplama, elektrik, su, yol gibi tüm hizmetlerinden yararlandığını, Yargıtay bozma ilamına aykırı eksik ve hatalı tanzim edilen rapora itiraz ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı ... ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2.2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 ve 12 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda sulu arazi niteliğindeki taşınmaza uygulanan kapitalizasyon faiz oranı doğru olduğu gibi tespit edilen bedel aynı kamulaştırma kapsamında kalan, benzer özellikteki Dairemiz denetiminden geçen dosyalardaki metrekare birim fiyatları ile uyumludur.

3.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun kararın ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,