Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/10866 K.2024/5283

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle;...i Mahallesi 161 ada 37 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın tespit edilen kamulaştırma bedelinin oldukça düşük olduğunu, mülkiyet kamulaştırılması ile irtifak kamulaştırmasının birlikte yapıldığını, kamulaştırmanın amacı gözetildiğinde müvekkilin kamulaştırılan kısımdaki mülkiyet hakkının ortadan kalkacağını, bu hususların göz önüne alınarak değer tespiti yapılmasını, davacı tarafın fazla isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; değer düşüklüğü oranının yüksek belirlendiğini, bu nedenle kamulaştırma irtifak bedelinin yüksek hesaplandığını, kapitalizasyon faiz oranın %4 olarak yüksek alındığını, objektif değer artışı uygulanmaması gerekirken %30 değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda ürün gelirlerinin yüksek, giderlerin ise düşük gösterildiğini, lehlerine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle: bilirkişi raporunun gerçeklikten uzak olduğunu, değerinin düşük tespit edildiğini, arta kalan kısım için değer düşüklüğü oranı uygulanmamasının hatalı olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının %5'ten az olması gerektiğini, bilirkişi raporuna karşı itirazları dikkate alınmadan ve yeniden rapor aldırılmadan hüküm tesisinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle: İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu, acele kamulaştırma dosyasında tespit edilen bedel ile işbu dosyadaki bedel arasında fahiş fark bulunduğunu, ikisi arasındaki çelişki giderilmeden hüküm tesisinin hatalı olduğunu, taşınmazın bütününde meydana gelen değer kaybının dikkate alınmadığını, taşınmaza yakın yerlerdeki taşınmazlar için tespit edilen bedelin daha yüksek olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının %5'ten az olması gerektiğini, taşınmazın değerinin düşük tespit edildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemi ile kamulaştırma bedelinin tespitinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, münavebe deseninin o yörede yaygın olarak yetişen ürünlerden birinci yıl buğday+saman, ikinci ürün sılajlık mısır, ikinci yıl kavun, üçüncü yıl ıspanak olarak 3 yılda 4 ürün şeklinde oluşturulmasının ve net gelirin hesabında 2021 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinin kullanılmasının yerinde olduğu,

dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edildiğinden kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak alınmasının ve dava konusu taşınmazın bulunduğu konum ve merkezi yerlere uzaklığı dikkate alındığında %30 objektif değer artışı uygulanmasınındoğru olduğu, buna göre taşınmazın metrekare birim fiyatının 76,70 TL olarak hesaplanmasının uygun olduğu, enerji nakil hattının güzergahı ile dava konusu taşınmazda kapladığı alan dikkate alınarak %3,73 değer düşüklüğü oranı tespit edilip kamulaştırma irtifak bedelinin ve pilon yerinin bedelinin tespit edilerek davacı idare adına tesciline karar verilmesinin yerinde olduğu,

İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun bulunduğu belirtilerek taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının ve pilon yeri bedelinin tespit edilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı, değer düşüklüğü oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ve davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare ve davalı ...'dan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,