Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/10901 K.2024/5002

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle... Mahallesi 207 ada 25 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gelişmeye çok açık bir bölgede olduğunu, Türkiye'nin en hızlı gelişen bölgelerinden olup gayrimenkul fiyatlarının bir hayli yüksek olduğunu, bu sebeple hüküm tesis edilirken taşınmazın konumu ve özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle hüküm tesis edilmesi gerektiğini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.06.2022 tarihli ve 2021/162 Esas, 2022/239 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 06.12.2022 tarihli ve 2022/1504 Esas, 2022/1526 Karar sayılı kararıyla ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, tespit edilen metrekare birim bedelinin uygun olduğu, aleyhe hüküm kurma yasağı nedeniyle ilk hükümle tespit edilen bedelden daha yüksek bir bedele hükmedilemeyeceğinden ilk kararda tespit edilen bedel üzerinden hüküm düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda.

İlk Derece Mahkemesinin ilk kararında hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda taşınmazın metrekare birim bedelinin 410.00 TL olarak belirlendiği, bu kararın yalnızca davacı idare vekilince istinaf edildiği, bu metrekare birim bedelinin davacı idare lehine usulü kazanılmış hak teşkil ettiği, İlk Derece Mahkemesince bu husus dikkate alınmadan ifrazen oluşan 1 1.176.16 m² alanlı 227 ada 25 parsel sayılı taşınmazın bedelinin 486.00 TL/m² üzerinden tespit edilerek hüküm kurulduğu,

Bölge Adliye Mahkemesince aleyhe hüküm kurma yasağına aykırı kurulan hükmün düzeltilmesine karar verilmiş ise de bu kez dava konusu taşınmazın alanının hatalı alındığı tespit edilmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesince ifrazen oluşan 11.176,16 m² yüzölçümlü 227 ada 25 parsel sayılı taşınmazın bedelinin 410.00 TL/m² üzerinden hesaplanarak hüküm kurulması gerektiğinden kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin fahiş olduğunu, metrekare bedelinin 110-130 TL olması gerektiğini ve davacı lehine avukatlık ücreti takdiri gerektiğini, belirtilerek kararın bozulmasını talep edilmiştir.

2. Davalı vekilinin temyiz dilekçesinde özetle; taşınmaza düşük değer belirlendiğini, taşınmazın iş merkezlerine, ana yola, pek çok sanayi tesisine yakın konumda olan, potansiyeli çok yüksek bir arazi olduğunu, yakınında çok sayıda faal fabrikanın bulunduğunu, bilirkişi raporunda taşınmazın özellikleri dikkate alınmadan düşük bedel belirlendiğini, kamu düzenine ilişkin kamulaştırma davalarında usuli kazanılmış hakkın varlığından bahsedilemeyeceğini ileri sürerek kararının bozulmasını talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozma gereklerine uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,