Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/10960 K.2024/2928

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Isparta ili, Yenişarbademli ilçesi, ... Mahallesi 8650 parsel (yeni 528 ada1 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; lehlerine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) gereği yenileme gördüğünü, yüzölçümünün 429,28 m² olarak güncellendiğini, fazladan depo edilen 2,16 TL'nin idarelerine iadesine karar verilmiş ise de tescil kararının infazda sorun yaşamaması ve vatandaş adına bedelde çelişkili durum yaratmamak adına tapudaki son durum dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiğini, münavebe deseninine karpuz ürününün alınmasının taşınmazın m² birim fiyatının yüksek çıkmasına neden olduğunu,

arta kalan kısım için %15 değer azalışı takdirinin hatalı olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak düşük alındığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu Isparta ili, Yenişarbademli ilçesi, ...

Mahallesi 528 ada 1 parsel sayılı taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemi ile kamulaştırma bedelinin tespitinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığını, dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edilmesinden dolayı kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak uygulanmasının yerinde olduğunu, münavebe deseninin birinci yıl mısır(sılajlık), ikinci yıl fasulye (dane) üçüncü yıl karpuz olarak 3 yılda 3 ürün olacak şekilde oluşturulmasının yerinde olduğu,

karar tarihi itibarıyla 2021 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri oluşmasına rağmen 2020 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre net gelir hesabı yapılması hatalı ise de dairece celp edilen 2021 yılı verilerine göre hesap yapıldığında net gelirin daha yüksek çıktığını, davacı taraf aleyhine bir durum yarattığı, davalı tarafça da istinaf yoluna başvurulmadığından bu hususun dikkate alınmadığını, arta kalan kısmın yüzölçümü, geometrik şekli ve makineli tarıma elverişli olup olmadığı gözönünde bulundurulduğunda %15 değer azalış oranı takdirinin yerinde olduğunu, dava konusu taşınmazın konumu,

merkezi yerlere uzaklığı dikkate alındığında %20 objektif değer artışı uygulanmasının yerinde olduğu, buna göre dava konusu taşınmazın m² birim fiyatının dava tarihi itibarıyla 27,08 TL olarak tespitinin yerinde olduğu, ancak dava konusu taşınmazın 3402 sayılı Kanun'un 22/A maddesi uyarınca uygulama gördüğü, uygulama sonucunda yüzölçümünün 429,28 m² olarak tespitinin yapıldığı, buna rağmen hükmün eski yüzölçümü olan 429,23 m² üzerinden tesis edilmesi ve iade olmaması gereken 2,16 TL'nin davacı kuruma iade edilmesine karar verilmemesinin hatalı olduğu,

ancak bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğini, dairece düzeltilmesinin mümkün bulunduğu görüldüğünden İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci ve 12 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak adil ve hakkaniyete uygun olarak bedeli tespit edilmesi ve dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,