Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/11952 K.2024/2921

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.10.2012 Tarihli ve 2012/103 Esas, 2012/421 Karar Sayılı Kararı Davanın haksız eyleme dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, haksız eyleme dayalı davalarda davalı birden fazla ise davanın bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılacağı, ancak dava sebebine göre davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belli edilmişse davaya o mahkemede bakılacağı, bu düzenleme gereğince ortak yetkili mahkemenin olayın meydana geldiği yer mahkemesi olan Kurşunlu Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, bu nedenlerle süresinde yapılan yetki itirazının kabulünün gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Kurşunlu Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.03.2023 Tarihli ve 2013/13 Esas, 2023/348 Karar Sayılı Kararı Davacılar tarafından Çankırı ili Atkaracalar ilçesinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle, işleten, sürücü ve trafik sigortacısına yöneltilen davada, davanın, zorunlu sigortacının ve işletenin bulunduğu adli yargı yerinde açılmış olduğu, kesin yetki kuralı bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Davalının birden fazla olması hâlinde yetki” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.”

4. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir: “Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”

5. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun “Görevli ve yetkili mahkeme” başlıklı 110 uncu maddesinin ikinci fıkrası şöyledir: “Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir.”

6. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın “Sigortacıya Başvuru ve Yetkili Mahkeme” başlıklı C.7. maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:

“Sigortacının başvuru tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi kısmen veya tamamen karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde ya da tazminat tutarında anlaşma sağlanamadığı hallerde sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinde, kazanın meydana geldiği yer mahkemesinde ya da zarar görenin ikametgâhının bulunduğu yer mahkemesinde dava açılabileceği gibi uyuşmazlığın çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonuna da başvurulabilir.

”

C. Değerlendirme

1. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

2. Dosya kapsamından dava konusu uyuşmazlıkta kesin yetki halinin bulunmadığı, haksız fiilin işlendiği kazanın Atakaracalar ilçesinde meydana geldiği, dava tarihi itibariyle; davalı ... şirketinin merkezinin Şişli/İstanbul olduğu, aracın sürücüsünün yerleşim yeri adresinin Bağcılar/İstanbul olduğu, işleten şirketin merkezinin Bahçelievler/İstanbul olduğu, aracın maliki olan şirketin merkezinin Bayrampaşa/İstanbul olduğu, zarar gören davacıların yerleşim yerinin ise Maltepe/İstanbul ve Çamoluk/Giresun'da bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısı ile davacıların birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, 2918 sayılı Kanun'un 110 uncu maddesindeki seçimlik hakkını, sigorta şirketinin merkezinin bulunduğu yer mahkemelerinde dava açarak kullanmasının genel yetki kurallarına uygun olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,