Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/12098 K.2024/2920

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Van 1. İş Mahkemesinin 06.07.2023 Tarihli ve 2023/265 Esas, 2023/559 Karar Sayılı Kararı

Yapılan incelemede davacının adresinin .../Van olduğu, davalının adresinin .../İstanbul olduğu, kazanın .../İstanbul adresinde meydana geldiği tespit edildiğinden iş bu davanın davacı tarafça yetkili mahkemelerin hiç birinde açılmayıp, yetkisiz mahkemede açıldığının anlaşıldığı, bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacının bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda seçimlik hakka sahip olup, davacı davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkının davalıya geçeceği, bu nedenle somut olayda seçme hakkının davalıya geçtiği ve davalı tarafça seçilmiş olan Bakırköy İş Mahkemeleri bu davaya bakmaya yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Bakırköy 30. İş Mahkemesinin 01.09.2023 Tarihli ve 2023/283 Esas, 2023/432 Karar Sayılı Kararı Davacının yerleşim yerinin Van ili, Özalp ilçesi olduğu, davacının yerleşim yeri olan Van İş Mahkemelerinde dava açarak seçimlik hakkını yerleşim yerinin bulunduğu mahkemeden yana kullanmasının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi, 14 üncü maddesi ve 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası.

3. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) 6 ıncı ve 9 uncu maddeleri.

4. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun (5510 sayılı Kanun) 88 inci maddesinin on dokuzuncu fıkrası ve 101 inci maddesi

C. Değerlendirme

1. 5510 sayılı Kanun'un 101 inci maddesinde bu Kanun'da aksine hüküm bulunmayan hallerde bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği düzenlenmiş, görev konusu açıklanmış olmasına karşın, yetkili mahkemenin neresi olacağına dair açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

2. Davanın açıldığı ve ilk derece mahkemesi tarafından karar verilen tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde İş Mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

Benzer düzenleme, mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun (5521 sayılı Kanun) 5 inci maddesinde ve 5521 sayılı Kanun’da sarahat bulmayan hallerde 6100 sayılı Kanun'a gönderme yapan 15 inci maddesinde de mevcuttur.

Ancak kamu düzenine ilişkin yetki kuralını düzenleyen 7036 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesinin, işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya 4857 sayılı İş Kanunu'na dayanan alacak ve hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarına uygulanacağı kabul edilmelidir.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Dosya kapsamından birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, Van ilinde yetkisiz bir mahkemede davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı işveren vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak Bakırköy İş Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki itirazında bulunduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Bakırköy 30. İş Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bakırköy 30. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,