Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/2126 K.2023/6623

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Karşıyaka 2. İş Mahkemesinin 21.10.2022 Tarihli ve 2022/36 Esas, 2022/190 Karar Sayılı Kararı Davalı şirket vekilince yetki itirazında bulunarak müvekkili şirketin ticaret sicil adresinin Üsküdar olduğunu beyan ettikleri gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesinin 02.01.2023 Tarihli ve 2022/653 Esas, 2023/2 Karar Sayılı Kararı Davalı şirketin süresinde bulunduğu yetki itirazında şirket tüzel kişiliğinin ticaret sicil adresinin İstanbul Anadolu Adliyesi sınırlarında olduğu belirterek yetki itirazında bulunmuş ise de diğer davalı kurumun ... adresinin Ankara olduğu, dava dilekçesinde kurumun İzmir Sosyal Güvenlik Merkezi olan Konak/İzmir adresinin belirtildiği gözetildiğinde davacının seçimlik hakkını kullanarak davayı Karşıyaka'da açmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi, 14 üncü maddesi ve 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası

3. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) 6 ıncı ve 9 uncu maddeleri

4. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun (5510 sayılı Kanun) 88 inci maddesinin on dokuzuncu fıkrası ve 101 inci maddesi

C. Değerlendirme

1. 5510 sayılı Kanun'un 101 inci maddesinde bu Kanun'da aksine hüküm bulunmayan hallerde bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların iş mahkemelerinde görüleceği düzenlenmiş, görev konusu açıklanmış olmasına karşın, yetkili mahkemenin neresi olacağına dair açık bir düzenleme bulunmamaktadır.

2. Davanın açıldığı ve ilk derece mahkemesi tarafından karar verilen tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde İş Mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

Benzer düzenleme, mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun (5521 sayılı Kanun) 5 inci maddesinde ve 5521 sayılı Kanun’da sarahat bulmayan hallerde 6100 sayılı Kanun'a gönderme yapan 15 inci maddesinde de mevcuttur.

Ancak kamu düzenine ilişkin yetki kuralını düzenleyen 7036 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesinin, işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya 4857 sayılı İş Kanunu'na dayanan alacak ve hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarına uygulanacağı kabul edilmelidir.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Dosya kapsamından merkezi Ankara olan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın şubesi olan davalı ... tarafından yapılan bir işlem bulunmadığının ve davacının işini yaptığı iş yerinin de İzmir'de bulunmadığının anlaşıldığı, dolayısı ile birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, İzmir ilinde yetkisiz bir mahkemede davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı şirket vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 18. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,