Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/3482 K.2023/6837

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Tavşanlı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 06.12.2022 Tarihli ve 2021/222 Esas, 2022/111 Karar Sayılı Kararı

Davalı ... tarafından borca itiraz ve cevap dilekçelerinde davacı/alacaklı ile aralarında yapılmış bir sözleşmenin varlığının kabul edilmediği bu nedenle 6098 sayılı ...

Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı, cevap dilekçesi ile birlikte yerleşim yeri adresinin Bayrampaşa/İstanbul olduğundan bahisle süresinde yetki itirazında bulunduğu, diğer davalı ...'ın ise sözleşme ilişkisinin borca itiraz ve cevap dilekçelerinde kabul edilmediği, bu yönüyle 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin uygulanmasının diğer davalı ... yönünden de mümkün olmadığı, davalı ...'ın yetki itirazında bulunmaması sebebiyle dosyanın tefriki düşünülmüş ise de her iki davalı yönünden yetkisizlik kararı verilmesinin usul ekonomisine uygun olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 5. Tüketici Mahkemesinin 27.01.2023 Tarihli ve 2023/36 Esas, 2023/60 Karar Sayılı Kararı Somut olayda icra takibinin para alacağına ilişkin olduğu ve uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklandığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 10 uncu maddesi ve 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca icra takibinin davacının ikametgahı olan yetkili icra dairesinde başlatıldığı ve itirazın iptali davasının da yetkili mahkemede açıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, satıcı tarafından alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanun'un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 ... maddeleri, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 50 nci maddesi

3. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un (6502 sayılı Kanun) 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası.

C. Değerlendirme

1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden ... uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden ... davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden ... para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır.

Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

3. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği düzenlendiğinden takip, dolayısıyla takibine yapılan itirazın iptali davası da tüketicinin yerleşim yerinde açılabilecektir.

4. Dosya kapsamından, düğün yemeği ve çatal bıçak servis bedelinin tahsili için takip başlatıldığı, davalı ... tarafından davacı tarafı tanımadığı, anlaşma yapmadığı, oğlu olan diğer davalı ...'ın düğünü ile ilgili olarak dava dışı ... ... isimli şahısla anlaştığının ileri sürüldüğü, diğer davalı ... vekili tarafından ise müvekkilinin davacı tarafa hiçbir borcu olmadığı, davacı tarafın iddia ettiği alacağının muhatabının dava dışı ... ... olduğu,

... ...'a organizasyon hizmet bedeli olarak ödenen ücretlere ilişkin banka dekontlarını sunduklarını ileri sürdüğü anlaşılmakla her iki davalı tarafından da aradaki akdi ilişkinin inkar edildiğinden, uyuşmazlıkta genel hükümler gereğince davalının yerleşim yeri mahkemelerinin ve tüketici işlemi dolayısıyla da tüketicinin yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

5. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme ... davalılara geçer.

6. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için Tavşanlı İcra Dairesinde takip başlatıldığı, mahkeme aşamasında cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunan davalı ...'ın icra takibi aşamasında sadece borca itiraz ettiği, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin o yerdeki mahkemeyi itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmeyeceği, davacının itirazın iptaline ilişkin davasını yetkisiz Tavşanlı Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme ... davalıya geçmiş ve davalı ... vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki itirazında bulunulduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İstanbul 5. Tüketici Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 5. Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,