Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/3830 K.2023/7299

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 07.04.2022 Tarihli ve 2022/983 Esas, 2022/880 Karar Sayılı Kararı Aleyhine istinaf kanun yoluna gidilen kararın, İlk Derece Mahkemesinin, 28.06.2019 tarihli ve 30815 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 26.06.2019 gün ve 230 sayılı kararı uyarınca Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin 02.09.2019 tarihinde faaliyete geçmesinden sonra verilen 16.11.2021 tarihli karar olduğu ve bu karar ile ilgili olarak Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin denetiminin söz konusu olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 17.03.2023 Tarihli ve 2022/1280 Esas, 2023/550 Karar Sayılı Kararı

İstinafa konu edilen Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin verdiği nihai kararın tarihi her ne kadar 16.11.2021 tarihli ise de, bu nihai karardan önce, Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen kabule dair 13.04.2018 tarihli kararın istinaf edildiği, iş bu istinaf başvurusu nedeniyle dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'ne gönderildiği ve bu Dairece yapılan istinaf incelemesi sonunda 2019/140 Esas 2020/109 Karar sayılı karar ilamıyla iş bu karara karşı yapılmış istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına dair karar verildiği,

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 ... madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1. Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesince 13.04.2018 tarihli ve 2014/229 Esas, 2018/304 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince 22.01.2020 tarihli 2019/140 Esas, 2020/109 Karar sayılı kararıyla.

"Davacı tarafça dava dilekçesinde davalının kiracı olduğu taşınmazın davacı tarafından satın aldığı belirtilerek kira alacağının tahsili amacıyla iş bu davanın açıldığı, davalılar vekili tarafından da davalı şirketin kiracı olduğunun savunulduğuna göre davanın kira sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğunun kabulünün gerektiği, kira sözleşmelerinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlıklarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğu,

görev dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında resen gözönüne alınması gerektiği, mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile işin esası hakkında karar verilmesinin doğru olmadığı" gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

2. Kayseri 6. Asliye Hukuk Mahkemesince 10.07.2020 tarihli ve 2020/171 Esas, 2020/252 Karar sayılı kararıyla görevsizlik kararı verilerek dosya Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir. Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesince 16.11.2021 tarihli ve 2020/2923 Esas, 2021/2655 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi ve Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince karşılıklı yetkisizlik kararı verilmiş, doysa yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

3.Dosya kapsamından, istinaf incelemesine konu kararın Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 16.11.2021 tarihli ve 2020/2923 Esas, 2021/2655 Karar sayılı kararı olduğu, bu dosyada mahkemece daha önce verilen esasa ilişkin kararların istinaf incelemesinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesince yapılarak sulh hukuk mahkemesine yönelik görevsizlik kararı verilmesi için İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağından, uyuşmazlığın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,