Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/3982 K.2023/7290

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.11.2022 Tarihli ve 2022/185 Esas, 2022/340 Karar Sayılı Kararı

Dava konusu uyuşmazlığın sebepsiz zenginleşmeye dayalı itirazın iptali davası olduğu, bu dava için özel bir düzenleme öngörülmediğinden davanın davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde açılması gerektiği, davalının taraflar arasında olduğu iddia edilen sözleşmeyi inkar ettiği, bu haliyle sözleşmenin varlığının da tartışmalı hale geldiği, buna göre davalı vekilinin süresi içerisinde usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunarak yerleşim yerinin .../... olmadığını ve ortak yetkili mahkeme olarak Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğunu beyan ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Bakırköy 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.01.2023 Tarihli ve 2023/17 Esas, 2023/33 Karar Sayılı Kararı

Davacı tarafın, araç satışına ilişki olarak kaparo bedeli gönderdiğini ancak satış gerçekleşmemesine rağmen davalının parayı iade etmediğini, davalı ise taraflar arasında satış sözleşmesi ilişkisi olmadığını ve davacıyı tanımadığını ileri sürdüğü, davacı tarafça bir miktar paranın banka havalesi yoluyla davalının hesabına gönderildiği bu itibarla taraflar arasındaki havale ilişkisinin çekişmesiz olduğu, dava bir miktar para alacağına ilişkin olduğuna göre davacı alacaklının ikametgahı nazara alındığında yetkili mahkemenin ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 ... maddesi, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi

C. Değerlendirme

1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden ... uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden ... davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden ... para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır.

Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

2. Dosya kapsamından, davacı tarafın davalıya banka havalesi ile para gönderdiğini, ancak davalının gönderilen paraya karşılık araç satışının gerçekleşmediğini iddia ettiği, davalı tarafın ise yargılama konusu miktarı dava dışı ... Göl'ün hesabına gönderildiğini ileri sürdüğü, bu hali ile taraflar arasında bir havale ilişkisi bulunduğunun itilafsız olduğu anlaşılmaktadır.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme ... davalılara geçer.

4. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için ... İcra Dairesinde takip başlatıldığı, davalının sadece borca itiraz ettiği, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği anlaşılmaktadır. İcra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin o yerdeki mahkemeyi itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmezse de yerleşim yeri Atakum/... olan davacının davayı ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcunun alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkili olup davacı tercih hakkını bu yönde kullandığından, uyuşmazlığın ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,