Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/4340 K.2024/151

Taraflar arasındaki davalı idare lehine tesis edilen irtifak hakkının enerji nakil hattının deplase edilmesi nedeniyle tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 09.01.2024 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davalı ... Genel Müdürlüğü vekili Avukat ... gelmiş, davacı ve davalı ...Ş. vekilleri duruşmaya katılmamıştır.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının İstanbul ili, Büyükçekmece ilçesi, ...

Mahallesinde bulunan imar uygulaması sonucu 426 ada 5 ve 6 parsel numarasına dönüşen taşınmazların maliki olduğunu, 426 ada 6 parsel olan taşınmazda 1970 yılında ... fabrikası arası enerji nakil hattının kurulması için Çatalca Asliye Hukuk Mahallesi 1970/530 Esas, 1970/579 Karar sayılı karar gereği taşınmaza davalı lehine istimlak yolu ile irtifak şerhi konulduğunu, 426 ada 5 parsel olan taşınmazda da aynı şekilde davalı lehine 21.12.1983 tarihli irtifak hakkı bulunduğunu,

ancak 2005 yılında parsellerin tam sınırında bulunan pilon yerinde bulunan örme direkli Enerji Nakil Hattının 2002/83 No.lu dosya kapsamında yer altı kablo tesisinin tamamlanmasına müteakip davalı şirket tarafından toplanarak iptal edildiğini, pilon yeri olarak ayrılan yerin yol alanında kaldığını, bu sebeple irtifak hakkının artık konusu kalmadığından terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı BEDAŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 22 nci ve 23 üncü maddeleri gereği tespit edilecek bedelin geri ödenmesine müteakip ... Genel Müdürlüğü yönetim kurulu kararı alınması ve T.C. Başbakanlık Olur'u alınması kaydıyla terkin işlemi yapılabileceğini beyanla haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 28.01.2015 tarihli ve 2013/458 Esas, 2015/31 Karar sayılı ilamı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 28.01.2015 tarihli ve 2013/458 Esas, 2015/31 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; işin esasına girilerek tesis edilen irtifak nedeniyle ödenen kamulaştırma bedelinin ödendiği tarihteki alım gücü de dikkate alınarak, adil ve hakkaniyete uygun bir bedel tespit edilmek suretiyle taşınmazlar üzerindeki irtifak hakkının terkinine karar verilmesi gerektiğinden bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; irtifak tescil olurken maliklerin rızası ile irtifakın tescil edildiğini, iritfak tescilinde bedel ödendiğini, bankada makbuz veya dekont bulunmamasının o kuruluşlara kanunla verilen saklama ödevini aşan zaman nedeniyle belgelerin imhası sebebiyle olduğunu, ödeme kaydının artık mevcut bulunmamasının ödemenin olmadığı anlamına gelmediğini, davacının taşınmazı edinme tarihinin irtifak tesis tarihinden çok sonra olduğunu, taşınmazı irtifak yükünü bilerek davacının iktisap ettiğini, huzurdaki davada ödenmiş olmakla birlikte, önceki maliklere bedel ödenmeden irtifak kurulsa dahi sonraki maliklerin bedelsiz terkin talep etme hakkı bulunmadığını ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davalı idare lehine tesis edilen irtifak hakkının enerji nakil hattının deplase edilmesi nedeniyle tapudan terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya içindeki bilgi ve belgelerden; dava konusu taşınmazlar üzerindeki enerji nakil hatlarına ilişkin irtifak şerhlerinin bir kısımının 2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesine göre tescil ile oluşturulduğu, diğer kısmına ilişkin gelen belgelerin açık olmadığı, enerji nakil hattının deplase olduğu ancak tapu kayıtlarında irtifak şerhlerinin mevcudiyetini koruduğu, yargılama safahatında irtifak hakkı tescil edilirken o tarihteki tapu maliklerine irtifak hakkı karşılığı olarak bir ödeme yapıldığının davalı idarece ispat edilemediği anlaşılmıştır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA,

Davalı ... Genel Müdürlüğünden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine.