Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/4507 K.2023/11491

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanun’un (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalılar ... ve ... yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Şanlıurfa ili, Haliliye ilçesi, ... Mahallesi 143 ada 4 parsel (eski 349 parsel) sayılı taşınmazın idarece kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedelinin yatırıldığını ve noter tebligatlarının çekildiğini, dava konusu parsel için taşınmaz malikleri tarafından müvekkilleri idare aleyhine tezyidi bedel davalarının açıldığını ve mahkeme kararı sonucu hükmedilen bedellerin müvekkil idarece ödendiğini, bedelleri yatırılan ve kamulaştırması kesinleşen taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davalılar ... ve ... yönünden konusu kalmamakla bu davalılar hakkında açılan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... yönünden kabulüne, 143 ada 4 parsel sayılı taşınmazın, davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun olarak tamamlanmadığını idarenin yeniden dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı hâlde tekrar yargılama yapılarak karar verilmesinin usule aykırı olduğunu, Mahkemenin keşif yapmadan ve tapulaştırma öncesi kadastro bilgilerini ikmal etmeden karar verdiğini, müvekkilinin idareye müracaatla tapuda rızai ferağ muamelesini ikmal ettireceğine dair beyanı bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz öncesinde dava dışı ..., ..., ...ve davalı ... adına Şanlıurfa ili, Haliliye ilçesi, Şenocak Mahallesi 349 parselde tapuya kayıtlı iken Harran Ovası Sulaması 1. Kısım inşaatı nedeniyle 25.09.1989 tarihinde kamulaştırılmasına karar verildiği, dava dışı ..., ..., ...ve davalı ... tarafından davacı aleyhine kamulaştırma bedelinin artırılması için Şanlıurfa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1989/796 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, yapılan yargılama sonucu davanın kabulüne karar verildiği,

karara istinaden Şanlıurfa 1. İcra Müdürlüğünün 1990/821 Esas sayılı dosyası ile kamulaştırma bedelinin dava dışı ..., ..., ...ve davalı ...'a ödendiği, kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun olarak tamamlandığı böylece mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerle temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun’un "Tapulu taşınmaz mallarda tescil” kenar başlıklı (mülga 24/4/2001 - 4650/21 md.) 17 nci maddesi şöyledir;

“Tebliğ edilen kamulaştırma işlemine karşı idari ve adli yargıya başvurulmadığı veya bu konuda açılan davaların kesin olarak sonuçlandığı ancak taşınmaz mal sahibinin ferağ vermediği hallerde, takdir edilen ve artırılan bedelin tamamı milli bankalardan birine yatırılarak makbuzu ilgili belge örnekleriyle birlikte mahkemeye verilir. Mahkeme iki tarafı derhal davet ederek, gelmemeleri halinde gıyaplarında, belgeleri inceleyerek, kamulaştırma usulüne uygun şekilde tamamlanmış ise, taşınmaz malın kamulaştırma yapan idare adına tesciline karar verir ve tapu dairesine bildirir.

Kamulaştırması yapılan taşınmaz mal tahsis edildiği kamu hizmeti itibarıyla sicile kaydı gerekmeyen bir niteliğe dönüşmüş ise, istek halinde sicil kaydının terkinine karar verilir.

Bu tescil ve terkin işlemi sırasında mal sahiplerinin bu taşınmaz mal nedeniyle vergi ilişkisi aranmaz. Ancak, ilgili tapu dairesi durumu vergi dairesine bildirir.

Bu Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen hallerde yapılacak kamulaştırmalarda yatırılacak miktar, ödenecek ilk taksit bedelidir.”

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu Şanlıurfa ili, Haliliye ilçesi, ... Mahallesi 143 ada 4 parsel (eski 349 parsel) sayılı taşınmazın idarece kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedelinin yatırıldığını ve noter tebligatlarının çekildiğini, dava konusu parsel için taşınmaz malikleri tarafından idare aleyhine tezyidi bedel davalarının açıldığını ve mahkeme kararı sonucu hükmedilen bedellerin idarece ödendiği dikkate alındığında, davanın davalılar ... ve ... yönünden konusu kalmamakla bu davalılar hakkında açılan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... yönünden kabulüne, 143 ada 4 parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ...'dan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,