Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/5582 K.2023/11279

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Düzce ili, Cumayeri ilçesi, ... köyü 168 ada 1(Yeni Subaşı köyü 133 ada 1) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırılmasından arta kalan kısım yönünden değer azalışının hesaplanmasını, taşınmazın özelliği itibarıyla arsa vasfında olduğunu, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.03.2021 tarihli ve 2020/78 Esas, 2021/140 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 17.06.2021 tarihli ve 2021/896 Esas, 2021/904 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer tespit edilmesinde; üzerinde bulunan yapıya resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek, ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmediği, bu nedenle davacı idare vekilinin tüm, davalı vekilinin ise aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde bulunmadığı,

ancak kamulaştırmadan arta kalan 2048,89 m²lik bölümün yüzölçümü, konumu ve bilirkişi raporunda belirtilen özelliklerine göre %10 değer azalışı uygulanması ve ayrıca dava dört ay içerisinde sonuçlandırılamadığından ve 05.09.2019 tarihli karar ile tespit edilen fark bedel davalıya ödenmediği anlaşıldığından, tespit edilen kamulaştırma bedelinden acele el koyma bedelinin mahsubuyla kalan fark bedele 09.02.2019 tarihinden karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiğinden bahisle Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; verim ve fiyatların yüksek, masrafın düşük alındığını, kapitalizasyon faizinin yerinde olmadığını, hem kapitalizasyon faizi hem de objektif değer artışı uygulanmak suretiyle mükerrer olarak değerin artırıldığını, masrafın brüt gelirin 1/3’ü oranında alınmasının hatalı olduğunu, kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin yerinde olmadığını, arta kalan alan yönünden değer azalışı hesaplanmasının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın dışında kalan temyiz dilekçesinde ileri sürülen diğer nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Dava konusu taşınmazın 2836,91 m²’lik kısmı kamulaştırıldığı ve bu kısmın bedeline hükmedildiği halde, taşınmazın tapusunun tamamının iptaline karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki; bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Düzce 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/36 Esas, 2023/135 Karar sayılı kararının 1 inci bendinde yer alan “tapu kaydının” ibaresinden sonra gelmek üzere "22.07.2020 tarihli fen bilirkişi raporunda B harfi ile gösterilen 2836,91 m²lik kısmın" ibaresinin eklenmesi suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,