Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/604 K.2023/9169

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Giresun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 202 ada 3 parsel sayılı 6 Blok ile 30 bağımsız bölümden oluşan taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; acele kamulaştırma dosyasında belirlenen bedelin taşınmazın gerçek değerinin çok altında olduğunu, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalıya derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; acele kamulaştırma dosyasında kamulaştırma bedeli hesaplanırken dava konusu taşınmaza %28 yenileme payı verildiğini, bu yenileme payının tapu maliklerine ödendiğini, tapu malikleri işbu yenileme payını aldıktan sonra yenileme pay hesabına esas alınan pencere doğramalarını, kapıları, mutfak dolaplarını, kabloları, merdivenleri, banyo dolaplarını ve doğramaları söktüklerini, sonuç olarak tespit edilen kamulaştırma bedelinin acele dosyasında belirlenen bedelden düşük olması gerektiğini, emsalin uygun olmadığını, bedelin yüksek belirlendiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, değer belirlenirken alınan emsallerin uygun olmadığını, tüm bağımsız bölümlerin ayrı ayrı değerlendirilmediğini, kat mülkiyetine çevrilmiş bağımsız bölüm değerinin belirlenen değerden daha fazla olduğunu, şehir merkezi dışındaki taşınmazın emsal alınmasının hatalı olduğunu, taşınmazın bulunduğu konum itibarıyla çok daha değerli olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde kabulü ile emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle zemin değerinin belirlenmesinde, taşınmaz üzerinde bulunan ve keşif tarihinde el atılmış olması nedeni ile zeminde bulunmayan yapılar yönünden ise acele el koyma dava dosyasında ve idarenin kıymet takdir komisyonu raporunda belirtilen özelliklerine göre değerlendirme tarihli yapı birim maliyet cetveli ile bedel belirlenmesinde, tespit edilen bedelin davalıya ödenmesine dair kararda, usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı,

ayrıca davacı idare, acele el koyma dosyasında bağımsız bölümlerin yenilenmesi nedeni ile fazla para ödendiğini, buna rağmen işbu yenileme kalemine esas olan pencere doğramalarının, kapıların ve mutfak dolabı gibi malzemelerin davalı tarafından sökülmesi nedeniyle daha az bedele hükmedilmesi gerektiğini iddia etmiş ise de dosya içinde söz konusu malzemelerin davalı tarafından söküldüğünün tespitine ilişkin mahkeme kararının bulunmaması ve münhasıran belediye görevlilerince imza edilen "doğramaların yapı maliki tarafından sökülerek terk edildiğine" dair 07.08.2021 tarihli tutanağın tek başına bu iddiayı ispata elverişli olmaması nedeniyle

davacı idarenin bu yöndeki istinaf itirazları da yerinde görülmediğinden istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde; istinaf nedenlerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf nedenlerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki yapıya ise aynı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer tespit edilmesinde, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,