Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/6287 K.2024/1037

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde. Iğdır ili, Karakoyunlu ilçesi, Taşburun köyü, ... mevki, 711 parsel (129 ada 124 parsel sayılı taşınmazdan ifrazen 129 ada 217, 218 ve 219) sayılı taşınmazın Iğdır-Aralık Devlet Yolu kapsamında 12.11.1984 tarihinde 1984/217 kamu yararı kararı ile kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedelinin Merkez Bankası ... Şubesine yatırılarak ...

4. Noterliği marifetiyle maliklere gerekli tebligat işlemlerinin yapıldığını, davalı malik tarafından Iğdır 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/139 Esas sayılı dosyası ile müvekkili idareye karşı kamulaştırma işlemlerinin geçerli olmadığından bahisle kamulaştırmasız el atma davası açıldığını, ilk kararın bozulması üzerine 2017/159 Esas numarası ile yeniden görülerek karara bağlandığını, verilen kararın onanarak kesinleştiğini, bahse konu dosyada müvekkili idare tarafından sunulan kamulaştırma evraklarının incelendiğini,

akabinde kamulaştırma işleminin yapıldığı sırada malik sıfatını haiz kişilerden sadece ... hissesi yönünden kamulaştırma işleminin geçerli olduğu neticesine varıldığını, hal böyle olunca bahse konu taşınmazın 7128 m²lik kısmının ... hissesi dışında kalan kısmının davacı adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu taşınmazı 2012 yılında ...

Aşar isimli bir şahıstan tapuda aleniyet ilkesine güvenerek iyi niyetli bir şekilde satın aldığını, tapu kayıtları herkese açık olup aleni olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli 3. şahıs olarak taşınmazı satın aldığını, davacı idarenin 1985 yılında yürürlükte olan 2942 sayılı Kanun'un maddelerini ileri sürerek taşınmazın kamulaştırıldığını ileri sürdüğünü, söz konusu maddede idarece yapılan tebligatın veya ilanın sonucunda idari veya adli yargı yolunun belirtilen süre içerisinde kullanılmaması halinde kamulaştırma işleminin kesinleştiğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını,

2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesine göre davalı idarenin maddede bahsi geçen işlemleri yapmadığının açık ve net olduğunu, davacı idarenin söz konusu taşınmazın kendi adına iddia ettiği şekilde tescilini 1985 yılında usulüne uygun şekilde istemesi gerektiğini, davacı idarenin, madde kapsamında belirtildiği gibi tapu maliklerinin ferağ vermemesi halinde milli bankalardan birine yatırılan makbuz ile Mahkemeye başvuru yaparak ferağ işlemini istemiş olması gerektiğini, davacı idarenin 17 nci madde de belirtilen işlemleri yapmadığını,

davalı idarenin dava dosyasına Iğdır 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/159 Esas numaralı dosyasını delil olarak ileri sürdüğünü, söz konusu dosyada belirtilen bazı hususların halen açıklığa kavuşturulmadığını, davacı idarenin kaynak gösterdiği dosyada ileri sürülen tebligatların usulüne uygun tebliğ edildiğini kanıtlayamadığını, söz konusu tebliğ mazbatalarının ıslak imzalı orijinal hallerinin Mahkemeye sunulmadığını, müvekkilinin iyi niyetli olarak satın aldığı taşınmaz üzerinde, 1985 yılında sonuca erdirilemeyen kamulaştırma işleminin sonuç doğurmasının hayatın ve hukukun olağan akışına aykırı olduğunu,

müvekkilinin taşınmazı satın alırken 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1020 nci maddesine güvenerek satın aldığını belirterek haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep olunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve Iğdır ili, Karakoyunlu ilçesi, Taşburun köyü, ... mevki, 129 ada 217 parsel, 129 ada 218 parsel, 129 ada 219 parsel sayılı taşınmazların davalı adına kayıtlı olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya tesciline ve yol olarak terkinine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin hatalı karar verdiğini, taşınmazın 2012 yılında ... isimli bir şahıstan tapuda aleniyet ilkesine güvenilerek iyi niyetli şekilde satın alındığını, tapu kayıtlarının herkese açık olduğunu, iyiniyetli 3. şahıs olarak taşınmazı satın aldığını, kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf sebebi olarak bildirmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava 2942 sayılı Kanun'un mülga 14 üncü maddesine göre daha önce usulüne uygun olarak kamulaştırılan taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescili ve yol olarak terkini istemine ilişkin olup İlk Derece Mahkemesince, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2018/9007 Esas, 2018/19898 Kararı ile kesinleşen hükme göre davalı yönünden daha önce yapılan kamulaştırma işleminin usulüne uygun olduğuna dair belirleme karşısında, eldeki davanın davalı yönünden kabulü ile davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare lehine yol olarak terkin kararı verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesine dayanan tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmazların Iğdır-Aralık Devlet Yolu kapsamında 12.11.1984 tarihinde 1984/217 kamu yararı kararı ile kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedeli Merkez Bankası ... Şubesine yatırılarak ...

4. Noterliği marifetiyle maliklere gerekli tebligat işlemlerinin yapıldığını, davalı malik tarafından Iğdır 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/139 Esas sayılı dosyası ile müvekkili idareye karşı kamulaştırma işlemlerinin geçerli olmadığından bahisle kamulaştırmasız el atma davası açıldığını,

ilk kararın bozulması üzerine 2017/159 Esas numarası ile yapılan yargılama sonucunda maliklerden sadece ... hissesi yönünden kamulaştırma işleminin geçerli olduğundan diğer malikler yönünden kesinleşen kamulaştırma işlemlerine binaen eldeki davada bu payların tapusunun iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,