Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/6376 K.2023/11728

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.12.2019 Tarihli ve 2018/541 Esas, 2019/247 Karar Sayılı Kararı Dava haksız fiilden kaynaklı tazminat davası olup haksız fiilin gerçekleştiği ve hatta kamu davasının görülmekte olduğu yerin İzmir ili olduğu ve bununla birlikte İzmir 12. Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan ve beraatla sonuçlanan yargılamada da İzmir ilinde işe almadan da bahsedildiği ve dolandırıcılık yani haksız eylemin İzmir ilinde oluştuğu ve davalının süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.04.2022 Tarihli ve 2022/136 Es as, 2022/139 Karar Sayılı Kararı Dava dosyasında davanın İzmir'de görülmesine ilişkin bir talebin bulunmadığı, davalının ikametgah adresinin Sümbül Mah. 115 Sok. No: 3/1 .../ ... adresi olduğu ve davalı tarafça davanın davalının yerleşim yerinde görülmesine dair yetki itirazında bulunulduğu, yetkinin kesin olduğu haller dışında mahkemece yetki itirazında belirtilen yer dışında bulunan bir mahkemeye yönelik olarak yetkisizlik kararı vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, davalının ikametgah adresi ... olduğuna göre İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.10.2022 Tarihli ve 2022/314 Esas, 2022/424 Karar Sayılı Kararı

Yetki uyuşmazlığının ilk yetkisizlik kararı veren ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile sonraki yetkisizlik kararı veren İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olduğu, bu uyuşmazlığın giderilmeden ve herhangi bir talep olmadan dosyanın mahkemeye gönderilmiş olması yetkiye ilişkin mevzuat ve yerleşik uygulamalara uygun düşmediği, ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen yetkisizlik kararının istinaf edilmeyerek kesinleşmesi üzerine dosyanın gösterilen İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildiği, İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin yetki söz konusu olmayan dosyada resen yetkisizlik kararı vererek yetki uyuşmazlığında taraf olmayan mahkemeye gönderilmiş olması nedeniyle mahkemece verilecek herhangi bir yetkisizlik kararının da mümkün olamayacağı, kaldı ki mahkemenin yetkiye ilişkin kanaatlerinin ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi ve İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesi ile farklı olduğu, mahkemenin bu dosyada yetkiye ilişkin ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili olmasının da söz konusu olmadığı, ancak öncelikle taraflar arasındaki yetki uyuşmazlığının giderilmesi gerekeceği gerekçesiyle dosyanın mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

D. İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.04.2023 Tarihli ve 2023/18 Esas, 2023/160 Karar Sayılı Kararı Somut olayda, davacının yerleşim yerinin ... olduğu ve davacının tercih hakkını bu yönde kullandığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, zararın tazmini istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir: "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir."

3. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir: "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir."

4.6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası şöyledir: "(2)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." "(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir." "(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir."

C. Değerlendirme

Somut olayda, dava tarihi itibariyla yerleşim yeri .../... olan davacının, birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, davayı kendi yerleşim yerinin bulunduğu yerde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,