Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/6967 K.2025/10186

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, ..., ... Mahallesi 2947 parsel sayılı 257.00 m² yüzölçümlü taşınmazın usulüne uygun bir kamulaştırma işlemi olmaksızın müvekkillerin mülkiyetine el atılması nedeniyle davacı müvekkiller adına tescilli tapu payının iptaliyle davalı idare adına tesciline belirlenecek kamulaştırmasız el koyma bedelinin el koyma tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, davalılardan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 09.10.1956 yılında kamulaştırıldığı beyan edilmiş ise de kamulaştırma şerhinin tapuya 15.12.1969 tarihinde konulduğunu bu sebeple 2 yıllık zaman aşımı uygulamasının kanuna aykırı olduğu, dava konusu taşınmazın tamamen yola katıldığı bugüne kadar herhangi bir bedelde ödenmediği kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun tebliğ edilmediği eldeki dosyanın talebinin kesinleşen dosyalarda talep edilen alacaktan farklı olduğu, alınan raporların yetersiz, kararın hatalı olduğu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmaza 09.10.1956 tarihinden önce el atıldığı, o zamanki malik muris tarafından tezyid-i bedel davası açıldığı, daha sonrasında davacılar murisi tarafından Ankara 15. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/385 Esas, 2006/209 Karar sayılı dosyasında açılan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemli davada davanın 2942 sayılı Kanun’un 38 nci maddesi uyarınca 20 yıllık hak düşürücü süreden davanın reddine karar verildiği,

iş bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2007/2160 Esas 2007/4136 Karar sayılı kararında "dava konusu taşınmaza 26.07.1956 tarihinde el atıldığı anlaşıldığından 221 sayılı Kanun uyarınca davanın reddi gerekirken yazılı gerekçe ile red kararı verilmesi sonucu itibariyle doğrudur" gerekçesi ile kararın onandığı gözetlidiğinde, davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmesine ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmediği belirtilerek davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Yapılan incelemede; dava konusu taşınmazda ilk tesis kadastrosunun 08.11.1951 tarihinde yapıldığının anlaşıldığı ve dosya kapsamından, taşınmaza 9.10.1956 yılından önce el atıldığının sabit olduğu anlaşılmıştır.

3. 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 4 üncü maddesi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 24.02.2016 tarihli ve 2014/8-1084 Esas, 2016/158 Karar sayılı ve 25.05.2005 tarihli ve 2005/288 Esas, 2005/ 352 Karar sayılı kararları ile bu kararda sözü edilen Anayasa Mahkemesinin 09.12.1989 tarihli ve 1989/14 Esas, 1989/49 Karar sayılı ve 12.12.1989 tarihli ve 1989/11 Esas, 1989/48 Karar sayılı kararları nazara alındığında 221 sayılı Kanun'un iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 21.4.2022 tarihli ve 2021/19 Esas,

2022/46 Karar sayılı kararının yürürlük tarihi olan 04.05.2023 tarihinden çok önce 13.01.1963 tarihinde iki yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu ve davalı yararına kazanılmış hak oluştuğu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararının kazanılmış hakları etkilemeyeceği de gözetildiğinde davanın reddine karar verilmesi yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,