Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/7660 K.2024/1177

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 17 nci maddesine dayanan tapu iptal ve tescili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar ... vd. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... vd. vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... Mahallesi 1128 parsel sayılı taşınmazın Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Sazlıdere projesi inşaatı kapsamında kaldığından kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedellerinin yatırıldığını, noter tebligatlarının gönderildiğini, dava konusu parsel için Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/622 Esas, 1998/442 Karar ve Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/385 Esas, 1997/151 Karar sayılı dosyaları ile tezyidi bedel davaları açıldığını, bedeli yatırılan ve kamulaştırılması kesinleşen taşınmazın 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi gereğince davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin taşınmazlarıyla ilgili işlemlerin üzerinden 25 yıl gibi çok uzun bir zaman geçmesi ve taşınmazlarının büyük bir kısmının kamulaştırma işlemlerinin 1994-1996 yılları arasında gerçekleştirilmiş olması nedeni ile hukuki süreç konusunda net bir bilgi sahibi olmadıklarını, cevap süresinde bu belgelere ulaşmanın mümkün olmadığını, ödeme yapılmış ise dekontun banka tarafından imha edilmiş (zamanaşımı nedeni ile) olma olasılığının yüksek olduğunu, bu kısıtlı sürede yapabildikleri araştırmada da bilgi ve belgeye ulaşılamadığını,

davacı idarece yapılacak olan kamulaştırma işleminin bedelin taraflarına peşin ödenmesi şartıyla gerçekleşeceğini, davacı idarece dava dilekçesi ekinde sunulan belgeler arasında işbu ödemeye ilişkin bir belge bulunmadığını, 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi uyarınca müvekkillerinin idare tarafından ferağ vermeye davet edilmediğini, idare tarafından işlemlerin usulüne uygun olarak yerine getirilmediğini, müvekkillerine dava konusu taşınmazın tapudaki devir işlemlerinin yapılması için herhangi bir tebligat yapılmadığını, davanın açılmasına sebebiyet veren tarafın müvekkilleri olmadığını,

idari yolla herhangi bir talebi bulunmayan davacı idarenin işbu davanın açılmasında kusurlu olan taraf olduğunu, davanın esastan kabulü durumunda açıklanan nedenlerle Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış yerleşik içtihadı ve davanın açılmasına müvekkili tarafından sebebiyet verilmediği,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 312 nci maddesinin ikinci fıkrası da göz önünde tutularak yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini, lehimize vekâlet ücretine hükmedilmesini talep ettiklerini, açıklanan nedenlerle haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise ferağ vermeye davet edilmediğinden davanın açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkilleri aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücreti hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin aradan uzun yıllar geçmesi nedeniyle hangi taşınmazlarının kamulaştırıldığını hatırlamadığını, idare tarafından usulü işlemler gerçekleştirilmiş ise ve müvekkiller veya murisleri tarafından bedel artımı davası açılmış ise bu durumun gelen evrakların incelenmesinden anlaşılacağını, müvekkillerinin 1994-1996 yıllarında bazı parseller için kamulaştırma yapıldığını ve bedel artımı için avukata vekâlet verildiğini hatırladıklarını ancak parsel numarasını hatırlamadıklarını, davacı tarafın 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesine göre tescil talep ettiğini,

ancak 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi uyarınca müvekkillerinin ferağ vermeye davet edilmediğini, idare tarafından işlemler usulüne uygun olarak yerine getirilmediğinden, ödeme ve tescil işlemleri birlikte yapılmadığından aradan 25 yıl geçtikten sonra dava açıldığını ve davacı idarenin yargılama gideri ve vekâlet ücreti talep ettiğini, davanın açılmasına sebebiyet verenin müvekkilleri olmadığını, ayrıca bu bölgenin Kanal İstanbul güzergahı üzerinde olup, kamulaştırma amacının ortadan kalktığını, açıklanan nedenlerle haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine,

mahkeme aksi kanaatte ise müvekkillerinin ferağ vermeye davet edilmediğinden aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... Mahallesi 1128 parsel sayılı taşınmazın tamamının davacı idare tarafından kamulaştırıldığı, dava konusu parsele ilişkin Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/622 Esas , 1998/442 Karar ve Çatalca 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/385 Esas, 1997/151 Karar sayılı dosyaları ile bedel artırım davaları açıldığı, bedel artırım davası açılmakla kamulaştırma işlemlerinin kesinleşmiş olduğu, böylece 2942 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesindeki koşulların oluştuğu anlaşıldığından davanın kabulü ile davalılar adına kayıtlı tapunun iptaline ve davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili idare lehine vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini, aksi yönde karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, taşınmazın takyidatlardan ari olarak tesciline karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalılar lehine vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini, idare lehine vekâlet ücreti verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılara usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup, davayı kabul ettiklerine dair beyanda bulunmadıkları gibi tapuda tescil için ferağ da vermedikleri anlaşıldığından, bir kısım davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin sair istinaf itirazları yerinde görülmemiş ancak davayı kabul etmeyen davalılar aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davacı idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemiş olması ve taşınmazın takyidatlardan ari olarak tesciline karar verilmesi gerektiği halde, yazılı şekilde tescil hükmü kurulması doğru görülmeyerek hükmün bu hususlardan düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... vd. vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları gereğince kamulaştırma davalarında davacı idare lehine vekâlet ücreti ve yargılama gideri hükmedilemeyeceğinden, davalı taraf kendini vekil ile temsil ediyor ise lehine vekâlet ücreti hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırılan dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un, mulga 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkin davanın kabulüne ilişkin verilen kararda, davalıların davayı kabul etmedikleri gözetilerek davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar ... vd. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalılar ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,