Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/7797 K.2023/12967

Taraflar arasındaki 4650 ... Kanun'la değişik 2942 ... Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 ... Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Kırklareli ili, Lüleburgaz ilçesi, ... Yeni Mahallesi, 411 ada 141 parsel (ifrazen 411 ada 209 parsel) ... taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle reddini talep ettiğini, kabulüne karar verilecekse de bedel tespiti yapılır iken, müvekkilinin taşınmazının bulunduğu yerin ve konumunun, içinden demiryolu geçmesi ile meydana gelecek değer düşüklüğünün, içinden demiryolu geçmesi sebebiyle kalan kısmın üzerinde yapılacak yapılara mani bir durumun bulunup bulunmadığının ve bulunduğu takdirde bunun da taşınmazın kalan kısmında meydana getireceği değer düşüklüklerinin sair olumsuzlukların, müvekkili taşınmazında bulunan değer artışına neden olacak özelliklerin nazara alınmasını talep ettiğini,

cevaplarında belirttikleri iddiaların varlığı, yapılacak keşif sonucu düzenlenecek rapor, emsal değerler, taşınmazın bulunduğu mahal bilirkişi tanık beyanları ile ortaya konulacağını, mevzuaata göre müvekkilinin yargılama giderlerinden sorumlu olmadığını, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ve davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin yüksek belirlendiğini, objektif değer artırıcı unsur oranının yüksek belirlendiğini, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu, arta kalan alanlara ilişkin değer düşüklüğü oranının doğru olmadığını ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin ve objektif değer artırıcı unsur oranının düşük belirlendiğini, davalıya ödenen kamulaştırma bedelinin eksik olduğunu, 330.100,07 TL bedel hesaplandığını, daha önce ödenen 80.030,86 TL'nin mahsubu ile ödenmesi gereken kamulaştırma bedelinin 250.069,21 TL'nin olduğunu bankaya kamulaştırma bedeli olarak davalı adına bu paranın yatırılması gerektiği halde, mahkeme 188.586,44 TL'nin ödenmesine hükmettiğini ve artan alan ile ilgili değer azalışının eksik hesaplandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilmesinin 2942 ...

Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, değerlendirmeye esas alınan verilerle resmi verilerin uyumlu ve bölgenin münavebe sistemine uygun olduğu, bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının yerinde olduğu, kamulaştırmadan arta kalan kısmı için belirlenen değer düşüklüğü oranının yerinde olduğu, taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre kamulaştırma bedelinin ... ve hakkaniyete uygun olduğu anlaşıldığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; günümüzdeki fiyat artışları karşısında ve ayrıca taşınmazın bulunduğu mahallin bir sanayi bölgesi olması, genişçe bir yol geçmesi sonucu müvekkilin artan parsel parçalarının değerini bir hayli düşürmüş olması karşısında bilirkişilerce tespit edilen kamulaştırılan alan bedelinin düşük olduğunu, bilirkişi raporunda kamulaştırılan alanla ilgili iki seçenekli hesaplama yapıldığını, Mahkeme daha düşük miktarı içeren seçeneğine göre kabule karar verilmesi nedeniyle müvekkilinin hak kaybına neden olduğunu, ayrıca ödemelerin mahsubunda da hesap hataları bulunduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 ... Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki Kırklareli ili, Lüleburgaz ilçesi, ... Yeni Mahallesi, 411 ada 141 parsel (ifrazen 411 ada 209 parsel) parsel ... dava konusu taşınmaza 2942 ... Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, ... ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmının yüzölçümü, geometrik şekli ve kullanım durumu dikkate alındığında uygulanan değer azalışı oranının makul olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,