Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/7849 K.2024/1765

Taraflar arasındaki davacı tarafından bedelsiz olarak yola terk edilen kısmın amacına uygun kullanılmadığından bahisle tapusunun iptali ile tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait Tunceli ili Hozat ilçesi, ... Mahallesi, 191 ada 20 parsel sayılı taşınmazına inşaat ruhsatı alabilmek amacıyla söz konusu taşınmazdan 39,00 m²’lik kısmını bedelsiz olarak yola terkin ettirdiğini, ancak davalı ... Başkanlığınca sözü edilen taşınmaza yol yapılmadığından bahisle tapusunun iptali ile adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 06.03.2014 tarihinde Hozat Tapu Müdürlüğünde kendisine ait 191 ada 20 parselin 39,01 m²lik kısmının bedelsiz olarak kamuya terki talebini içerir tescil istem belgesini imzalayarak sunduğunu, davacının davasının iyi niyetten uzak olduğunu, taşınmazın yola terk edilen kısmında idarece aksi yönde tasarrufta bulunulmadığını, herhangi bir cins değişikliğine gidilmediğini, tapu kaydının celbi halinde de yola terkten sonra cins değişikliği yapılmadığının görüleceğini, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı idarece yapılan işlemin kamu yararına dayanmadığını, yola terk koşullarının oluşmadığını, davalı idarenin ölçüsüz ve meşru amaca hizmet etmeyen kararı nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğunu, davanın kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın tapu kayıtları ile buna dair tescil belgeleri incelendiğinde dava konusu taşınmazın davalı adına yol olarak rızaen devredildiği, devir işleminin herhangi bir şarta bağlanmadığı, davalı tarafından da dava konusu taşınmazda herhangi bir cins değişikliğinin yapılmadığı, ayrıca Terkin İstem Belgelerinde davacı tarafından 39,01m²lik taşınmazın bedelsiz olarak kamuya terkini talep ederim şeklinde yazılı beyanda bulunduğu yine herhangi bir şart belirtmeksizin devir işleminin yapıldığı anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 190 ncı maddesi ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesi gereğince iddia eden, iddiasını ispat yükümlülüğü altındadır. Davacı dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialarının hiçbirini ispatlayamamıştır.

Davalının da kendisine yapılan bağışı kanunen iade etme zorunluluğu bulunmadığından İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı, mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen itirazları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak bedelsiz yola terk edilen kısmın amacına uygun kullanılamadığından bahisle tapu iptal ve tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 35 inci maddesi

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya kapsamından; dava konusu taşınmazın 2001 tasdik tarihli imar planında kısmen yolda, kısmen de konut alanında kaldığı, davacı tarafın inşaat ruhsatı alabilmek için Belediye Başkanlığına 21.02.2014 tarihli dilekçe ile müracaatta bulunduğu, Belediye Encümeninin 28.02.2014 tarihli ve 14 sayılı kararı ile taşınmazın 39,01 m²sinin yola terkin işlemi için terkin kararı alındığı, bu işlemin de tapuya işlendiği anlaşılmıştır.

3. 2942 sayılı Kanun'un 35 nci maddesi uyarınca, malikinin muvafakı ile kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış bulunan yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamaz ve karşılığı da istenemez. Bu nedenle; davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,