Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8143 K.2024/1182

Taraflar arasındaki yıkılan yapı bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; kamulaştırmasız el atma sonucu yıkılan yapının değerinin ve müvekkillerin uğradığı zararın tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda dava miktarını artırmak ve harcı tamamlanmak üzere kamulaştırmasız el atma karşılığı 10.000,00 TL el atma tazminatının yıkım tarihinden itibaren, olmadığı takdirde dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu alanda İstanbul II Numaralı Yenileme Alanları Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca imar planı değişikliği yapılmış olduğunu, İstanbul Büyükşehir Başkanlığınca 13.03.2017 tarihinde onaylandığını, ... ilçesi, ...

Mahallesi, 838 ada E68 parsel sayılı taşınmazın da kurul onaylı yenileme avan projesine uygun olarak hazırlanan plan tadilatına uygun olarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun (3194 sayılı Kanun) 18 inci madde uygulaması uyarınca kesinti yapıldığını ve parseldeki hissenin ...

Caddesi üzerindeki aynı yerde oluşturulan 101 parsele aktarıldığını, ... projesi öncesi imar planında taşınmazın otopark alanında kalmakta iken proje ile birlikte 3. Derece ticaret alanına taşınarak değer artışı yaşadığını, müvekkil belediyenin yapmış olduğu idari işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığını, ayrıca bu davaların idari yargı mercilerinin görev alınına girdiğini davanın çözümünde idari yargının çözümlü olduğunu, davanın görevsiz mahkemede açıldığını öncelikle davanın görevsizlik ile reddini şartları oluşmayan davanın esastan da reddini,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu uyuşmazlığın imar mevzuatının uygulanması sebebi ile alınan idari karardan kaynaklandığı ve bu idari işlem ve eyleme karşı açılan dava, idari yargının görev alanına girdiğinden davanın dava şartı noksanlığından dolayı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; binanın yıkımına ve yıkılan binanın kamulaştırılmasına dair hiçbir idari karar veya işlem olmadığını, tüm delillerin toplanıp, keşif yapıldığını, bilirkişi incelemesi ile rapor ve ek raporlar alındığını, ıslah ile talep miktarı artırılıp, harçların tamamlanmış olduğunu, bu aşamada davanın kabulune karar verilmesi gerektiğini, davanın reddine karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu yapının yıkımına 14.03.2002 tarihli encümen kararı ile karar verildiği, encümen kararının davacılar murisi Lokman Kuriş'e 29.10.2002 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu anlaşılmış, konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile somut olay birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı, idarenin mevzuata aykırı iş ve işlemlerinin bulunduğu iddiasıyla zarara uğradıklarından bahisle tazminat istemiyle dava açmış ise de açılan davanın idari yargı yerinde görülmesine ilişkin mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; 2002 yılında alınmış olan kararın tebliğ edildiği Lokman Kuriş’in tüm davacıların murisi olmadığını, Lokman Kuriş tarafından açılmış bır davanın olup olmadığını müvekkillerinin bilmediğini, 3194 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi uygulamasının araziye mahsus olduğunu üzerindeki yapılara ilişkin bir karar olmadığını, davanın haksız fiil nedenine dayalı tazminat davası olduğunu ve adli yargının görevli olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yıkılan yapı bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. 3194 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi.

3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 2 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu yapının yıkımına ilişkin 14.03.2002 tarihli encümen kararının mal sahibi Lokman Kuriş'in kiracısına tebliğ edildikten sonra dava konusu taşınmazın 5366 sayılı Kanun kapsamında yapılan proje ve imar planı gereği 3194 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi uygulamasına tabi olduğu, kullanım haklarının sona erdiği ve yapıların yıkımına 02.04.2018 tarihinde başlanacağına ilişkin ...

Belediye Başkanlığı Etüt Proje Müdürlüğünce karar alındığı ve bu işlemin iptali için davacılardan ... ve ... tarafından İstanbul 8. İdare Mahkemesinde dava açıldığı, işlemin iptaline karar verildiği ve kararın 19.09.2019 tarihinde kesinleştiği buna rağmen yapının 25.04.2018 tarihinde yıkıldığı, kamulaştırmasız el atma olgusunun sabit olduğu anlaşıldığından davaya bakmanın adli yargı dahilinde bulunduğu gözetilerek işin esasına girilip talep hakkında karar verilmesi gerekirken yasal olmayan gerekçelerle davanın idari yargının görev alanına girdiğinden bahisle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,