Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8179 K.2024/1889

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... vd. ile davalılar ... vd vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep ili, Şehitkamil ilçesi, ... Mahallesi 3617 (yeni ... Mahallesi 5195) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; diğer davalılarla ortak murislerinin dava konusu taşınmazı, hakkında iptal davası açılan vasiyetname ile davalılar ... ve Saime Külekçi'ye bıraktığını, vasiyetname iptaline ilişkin davanın beketici mesele yapılması gerektiğini, dava konusu taşınmazın değerli konumda olduğunu, acele kamulaştırma dosyasında düşük bedel takdir edildiğini ileri sürmüştür.

2. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; murisin vasiyetnamesi gereği hak sahiplerinin müvekkilleri olduğunu, diğer mirasçılar lehine bloke kararı verilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini aksi halde keşif yapılarak taşınmazın değerinin tespitini talep etmiştir.

3. Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin çok düşük hesaplandığını ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle;bilirkişilerce dava konusu taşınmazın gerçek değerinin tespit edilemediğini, bilirkişi raporunun yeteri kadar inceleme yapılmadan hazırlandığını, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin çok düşük hesaplandığını ileri sürmüştür.

3. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik inceleme ile hazırlandığını, emsal değerlendirmesinin hatalı yapıldığını, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... vd. ile ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; uyugun emsal incelenmediğini, hükmedilen bedelin az olduğunu, enflasyon dikkate alınmadan karar verildiğini, deprem sonrasında taşınmazların değerinin daha da arttığını, taşınmazın değerli bir konumda olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, belirlenen değerin düşük olduğunu, dava konusu taşınmazın değerli konumda bulunduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılrak değer biçilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, bir kısım davalılar vekillerinin aşağıdaki paragraflar kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Aynı kamulaştırma işlemi sebebiyle açılan kamulaştırma bedelinin tespiti davalarında aynı değerlendirme tarihi itibarıyla dava konusu taşınmaza yakın konumda yer alan ... Mahallesi 3623(5221) parsel sayılı taşınmaza 576 TL/m² değer biçildiği ve bu bedelin Dairemizin 2022/6601 Esas sayılı kararıyla; ... Mahallesi 3619(5199) parsel sayılı taşınmaza 480TL/m² değer biçildiği ve bu bedelin de Dairemizin 2022/930 Esas sayılı kararıyla denetiminden geçtiği, dava konusu taşınmazın Dairemiz denetiminden geçen taşınmazlara göre mahalle merkezine daha yakın olduğu gözetildiğinde hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporu inandırıcı görülmemiştir.

5. Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde resen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibarıyla, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibarıyla imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, dava konusu taşınmazın ifrazı sırasında dava konusu alan dışında kamuya terk yapılmak suretiyle imar parseline dönüşüp dönüşmediğinin araştırılması, ayrıca dava konusu taşınmazın;

imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması, gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

6. Dava konusu taşınmazın ifraz sonrası mahalle adının değiştiği gözetilmeden infazda tereddüt oluşturacak şekilde eski mahalle adı üzerinden hüküm kurulması hatalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalılar ... vd ile ... vd vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesinin kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden taraflardan peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,