Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8240 K.2024/1868

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen voli yeri bedeli ile ecrimisil istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; dava ve birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından voli yeri bedeli talebi yönünden temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi 999 ada 1 parsel sayılı taşınmazda voli hakkı verilerek, Hazine adına tescil edildiğini, voli hakkının kullandırılmaması nedeniyle, bu hakka ilişkin el atma bedelinin ve ecrimisilin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ehliyet ve husumet yokluğundan, davanın öncelikle reddi gerektiğini, zamanaşımı süresinin dolduğunu, talebin haklı olmadığını, zararın söz konusu olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacının taraf ehliyetinin bulunmadığını, voli hakkı kurulmasının mümkün olmadığını, dalyan hakkının bedelsiz tapudan terkini gerektiğini, ecrimisil talebinin de yerinde olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi 11.02.2020 tarihli ve 2017/60 Esas, 2020/92 Karar sayılı kararı ile davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleştirilen davanın davalısı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.12.2021 tarihli ve 2020/838 Esas, 2021/2281 Karar sayılı kararı istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 27.09.2022 tarihli ve 2022/3031 Esas, 2022/12794 Karar sayılı kararı ile Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararı kaldırılarak, voli yeri niteliğindeki Sarıyer ilçesi, ...

Mahallesi, 999 ada 1 parsel sayılı taşınmaza gelir metodu esas alınarak dava tarihindeki değerinin biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin Hazineden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş; ancak 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu'nun (1380 sayılı Kanun) 12 nci maddesi uyarınca, voli yerleri sahipleri tarafından bizzat veya kiraya verilmek suretiyle devamlı olarak 5 yıl işletilmediği veya terk edildiği takdirde voli yerlerinin kamulaştırılacağı düzenlenmiş olup, davacıların voli yerini 5 yıldan fazla kullanmadığından bedelini talep ettiği ve Mahkemece de talebin kabul edildiği gözetildiğinde,

davacıların voli yerini iradi olarak terk ettikleri kabul edilerek ecrimisil talebinin şartlar oluşmadığından reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, kabulüne ilişkin yazılı şekilde hüküm kurulduğundan bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda, asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma kararının sadece ecrimisile yönelik olduğunu, voli bedeline ilişkin bozmanın bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, voli yeri bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 1380 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi,

3.2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihaî kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen ilk kararının sadece ecrimisil bedeline ilişkin olarak Dairemizce bozulduğu, voli hakkına ilişkin olarak kurulan hükme yönelik bozma yapılmadığı, İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulduğuna göre, birleştirilen dava yönünden ecrimisil talebi ile ilgili olarak davanın reddine, voli hakkı bedeline ilişkin taleple ilgili olarak ise kabul kararı verilmesi gerekirken, İlk Derece Mahkemesince bozma ilamı yanlış yorumlanmak suretiyle zuhulen birleştirilen dava yönünden voli hakkına ilişkin taleple ilgili olarak da davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün BOZULMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,