Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8386 K.2024/2459

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ..., ... 869 parsel (eski 122 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili ile yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçelerinde özetle; aynı taşınmaz hakkında kamulaştırma kararı verildiğini ve mükerrer bir kamulaştırma talebi olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi 07.02.2020 tarihli ve 2019/563 Esas, 2020/75 Karar sayılı kararı ile tescil yönünden kesin hüküm nedeniyle, bedel yönünden ise derdestlik nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.10.2020 tarihli ve 2020/1786 Esas, 2020/1185 Karar sayılı kararı ile Menemen 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/36 Esas, 2019/25 Karar sayılı dosyası ile eldeki dosyadaki davacının ve davalıların aynı olduğu, dava konusunun 122 parselden ifrazlı 868 ve 869 parsel numaralı taşınmazların kamulaştırma bedellerinin tespiti ve yol olarak terkini olduğu, davanın kabulüne karar verildiği, kabul edilen bu dava içinde mevcut davada dava konusu edilen 869 parsele ilişkin kısmın da yer aldığı ve hakkında hüküm verilmiş olduğu, ilam tebliğe çıkartılmış olup istinaf yoluna taşındığı ve henüz kesinleşmediğinin görüldüğü,

böylece tarafları ve konusu aynı olan davanın daha önceden açılmış ve derdest olan başka bir davanın olması nedeniyle dava şartının bulunmadığı anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine dair verilen kararın yerinde olduğu anlaşıldığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 08.10.2020 tarihli ve 2020/1786 Esas, 2020/1185 Karar sayılı kararına süresi içinde davacı idare vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazın davalı ... Genel Müdürlüğünce Menemen 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/36 Esas sayılı dosyasında daha önce kamulaştırıldığı iddia edildiğinden, taşınmaza ilişkin kamulaştırma planını gösterir kroki ve istimlak haritalarının idareden temin edilerek zemine uygulanmak suretiyle mahallinde yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu eşliğinde keşif yapılarak, taşınmazın idarece daha önce kamulaştırılan kısmı ile iş bu davaya konu edilen bölümün aynı yer olup olmadığı araştırılıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle;eldeki dosyada karar verilmeden derdestlik itirazına konu Menemen 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/36 Esas sayılı dosyasında dava reddedilmiş olmakla işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Menemen 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/36 Esas sayılı dosyasında davanın reddine karar verilerek tapu kaydının davalılara ve bedelin davacı idareye iadesine karar verilerek onandığını, dava konusu taşınmazdan otoban geçmesine rağmen ortada bir kamulaştırma kararı bulunmadığını, acele el koyma dosyası ile taşınmaza el konulmuş olup müvekkilinin zarara uğradığını, başlangıçtaki dava şartı noksanlığı hüküm anında giderilmiş olup davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu, 11 inci ve 12 nci maddeleri.

3. 6100 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 115 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının kısmen bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı idare vekili ve davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte değildir.

3.Menemen 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/36 Esas, 2019/25 Karar sayılı dosyası ile eldeki dosyadaki davacının ve davalıların aynı olduğu, dava konusunun 122 parselden ifrazen oluşan 868 ve 869 parsel numaralı taşınmazların kamulaştırma bedellerinin tespiti ve yol olarak terkini olduğu, bedel depo edilmediğinden davanın reddi ile tapunun ve bedelin iadesine dair kararın Dairemizin 2021/14650 Esas, 2022/12842 Karar sayılı ilamı ile onanarak 27.09.2022 tarihinde kesinleştiği anlaşıldığından işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekili ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Davalı ...'dan aşağıda yazılı kalan temyize başvurma harcının alınmasına,