Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8432 K.2024/1335

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi 44987 ada 1 parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın enerji iletim hattı geçirmek suretiyle fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza müvekkili kuruma ait 380 kV Ankara-İstanbul Enerji İletim Hattı ve 380 kV Ankara II ...

Enerji İletim Hattının isabet ettiğini, 1971 yılında dava konusu taşınmazın konumsal olarak geldisi olan 456, 735 ve 727 numaralı kadastro parselleri üzerinde irtifak hakkı kamulaştırması yapılarak o zamanki maliklerine belirlenen kamulaştırma bedellerinin ödendiğini, ilgili taşınmazın tapu kaydında müvekkili kurum adına tescil edilen mevcut irtifak haklarının söz konusu kamulaştırma işlemlerinin tamamlandığının göstergesi olduğunu, davacının taşınmazdaki payını müvekkili kurum adına tescilli olan mevcut irtifak haklarını bilerek satın aldığını, parsel üzerindeki maliklerin satış,

intikal veya imar uygulaması gibi herhangi bir sebeple değişiminden sonra mükerrer olarak kamulaştırma yapılmasının mümkün olmadığını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve el atma tazminatının tespiti ile davalı idareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın geldisi olan kadastro parselleri üzerinde irtifak kamulaştırması yapılarak o zamanki maliklerine kamulaştırma bedellerinin müvekkili idare tarafından ödendiğini, dava konusu taşınmazda parsel maliklerinin çeşitli sebeplerle değişmesi sonucu mükerrer kamulaştırma yapılmasının mümkün olmadığını, imar planında “oyun ve park alanı” olarak ayrılan dava konusu taşınmazın ilgili belediye tarafından kamulaştırılması gerektiğini, davacının 24.05.2019 tarihinde hisse satın alırken taşınmazın imar durumunu ve üzerindeki irtifakları bilerek hareket ettiğini,

sonradan dava açmasının iyiniyetli bir davranış olmadığını, irtifak kamulaştırma bedeli yerine, mülkiyet kamulaştırma bedeline hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava konusu taşınmazda hissesi oranında malik olduğu, taşınmaz üzerinden davalı idareye ait 380 kV Ankara-İstanbul ve 380 kV Gökçekaya-Ankara enerji iletim hattının geçtiği, hatların 1983 yılından önce taşınmazlar üzerinden geçirildiği, işbu hatların öncesinde kadastral 45, 47, 455, 456, 457, 427, 728, 735 parsellerde tesis edildiği ve o zamanki bir kısım malikleri tarafından rızai ferağ verilmesi sonucu irtifak haklarının tapuya tescilinin sağlandığı dosyada mevcut kamulaştırma evraklarının tetkikinden anlaşıldığı,

davacının 110,80 m²lik payı yönünden daha önce açtığı Dairenin 2018/1066 Esas ve 2018/1607 Karar sayılı dosyasında bulunan evraklardan eski kadastral parsellerde malik olmadığı, davacı yönünden kesinleşmiş bir kamulaştırma işleminden bahsedilemeyeceği, taşınmazın öncesinde enerji nakil hattı koruma kuşağı olarak ayrıldığı,

kısmen enerji nakil hattı koruma kuşağı kısmen ticari rekreasyon alanı olarak ayrılmasına ilişkin revizyon imar plan değişikliğinin Ankara 16. İdare Mahkemesinin 2018/2373 Esas, 2020/436 Karar sayılı ilamı ile 85272 nolu parselasyon planının ise Ankara 17. İdare Mahkemesinin 2016/5297 Esas, 2018/1150 Karar sayılı ilamı ile iptal edildiği de dikkate alındığında fillen el atma olgusunun davacı yönünden taşınmazın imar uygulaması sonucu tapuda tescil edildiği tarih itibarıyla gerçekleşmiş olduğu,

arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak taşınmazın paydaşları tarafından açılan dava sonucu tespit edilen ve yargı denetiminden geçerek kesinleşen bedeller de irdelenmek suretiyle değerinin tespit edilip davalı idareden tahsiline, davaya konu taşınmazdaki davacı payının iptali ile davalı idare adına tesciline dair kararda, dava konusu taşınmazın paydaşlarınca açılan pek çok davanın Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin denetiminden geçerek kesinleştiği (2015/1874 Esas, 2015/17027 Karar ve 2015/10458 Esas, 2015/16226 Karar sayılı kararlar),

yine davacı tarafından 110,80 m²lik payı yönünden açtığı davanın Dairece uygun bulunup Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2018/9613 Esas, 2019/20068 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği ve güçlü delil niteliğinde olduğu da dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un Geçici 6 ncı maddesinin birinci, ikinci ve altıncı fıkraları.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki Ankara ili, Etimesgut ilçesi, ... Mahallesi 44987 ada 1 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,