Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8617 K.2024/32

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara 8. Tüketici Mahkemesinin 06.10.2022 Tarihli ve 2022/76 Esas, 2022/618 Karar ... Kararı Davacının adresinin Sarıyer/İstanbul olduğu, davalının ikametgah adresinin Kahta ilçesi olduğu ve kazanın meydana geldiği yerinde yargı sınırları dışında olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Kahta 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 25.01.2023 Tarihli ve 2023/19 Esas, 2023/46 Karar ... Kararı Dava itirazın iptali davası olup itirazı iptali istenen icra dosyasının Ankara 10. İcra Müdürlüğünün 2021/15248 Esas ... dosyası olduğu, ilgili icra dosyasına yapılan itirazda geçerli bir yetki itirazının bulunmadığı, davalının itirazında yetkili icra müdürlüğünü bildirmediği ve geçersiz bir yetki itirazında bulunulduğu, bu sebeple icra müdürlüğünün yetkisinin kesinleştiği gözetildiğinde itirazın iptali davasının açılması için yetkili mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 ... Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 ... Kanun’un 6 ncı ve 10 uncu maddesi, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 89 uncu maddesi ve 2004 ... İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi

3. 6502 ... Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un (6502 ... Kanun) 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası.

C. Değerlendirme

1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 ... Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 ... Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 ... Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden ... uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden ... davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden ... para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 ...

Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

3. 6502 ... Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği düzenlendiğinden takip, dolayısıyla takibine yapılan itirazın iptali davası da tüketicinin yerleşim yerinde açılabilecektir.

4. Dosya kapsamından,, gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazası sonucu davacı şirket tarafından ödenen tazminattan davalının sigorta poliçesi genel şartları kapsamında sorumlu olması nedeniyle, oluşan zararın tahsili için takip başlatıldığı anlaşıldığından uyuşmazlıkta genel hükümler gereğince davalının yerleşim yeri mahkemelerinin ve tüketici işlemi dolayısıyla da tüketicinin yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

5. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme ... davalılara geçer.

6. İcra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin o yerdeki mahkemeyi itirazın iptali davası yönünden yetkili hale getirmezse de davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, yetkisiz Ankara Mahkemelerinde davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme ... davalıya geçmiş ve davalı vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak Kahta Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazda bulunduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Kahta 1. Asliye Hukuk (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 ... Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Kahta 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,