Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8715 K.2024/2223

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalı ... Üniversitesi Rektörlüğü vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalı ... Üniversitesi Rektörlüğü vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kahramanmaraş ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 887 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Üniversitesi Rektörlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline ait Kahramanmaraş ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 887 numaralı parselde kamulaştırma işlemleri tamamlanmadan fiili el atma işlemi yapılarak direk, pilon yeri ve enerji nakil hattı geçirme işlemi yapıldığından, aynı zamanda idarece belirlenen değerin kabul edilemeyecek kadar düşük ve taşınmazın gerçek değerinin çok altında belirlenmesi sebebiyle taşınmazın gerçek değerinin tespiti için davanın kamulaştırmasız el atma davası olarak görülmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... Üniversitesi Rektörlüğü vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi heyetinin belirlediği m² birim bedelinin gerçek değeri yansıtmadığını, kamulaştırma davaları gereği kurum lehine vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini, tarla vasfına haiz bir taşınmazın arsa vasıflı olarak değerlendirilmesinin düzenlemeye aykırı olduğunu, emsal alınan satış, Maliye Hazinesi tarafından yapılmış olup, özel nitelikli bir satış olduğundan, farklı bir durumu olabileceğinden emsal olarak kullanılmasının hatalı olduğunu, değer düşüklüğü oranının %20 olarak alınmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı ...

Üniversitesi Rektörlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu 857 parselin yakınındaki başka parsellerle ilgili davacı idarenin açmış olduğu Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/581 Esas sayılı dosyasındaki davada "Davacının davalı KSÜ Rektörlüğüne tevcih ettiği davasının 2942 sayılı yasanın 30 uncu maddesi gereğince REDDİNE," şeklinde karar verildiğini, aynı dava konusuyla ilgili olarak isabetle karar veren Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/581 Esas sayılı dosyasının emsal alınması gerektiğini, KSÜ Üniversitesi Rektörlüğü.

887 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 6270/6648 oranında hissedar olduğunu, taşınmazın içinden davacı kuruma ait elektrik direkleri kamulaştırma işlemleri tamamlanmadan inşa edilerek, nakil hattı geçirildiğini, davacı ile Karayolları Genel Müdürülüğü arasında yol üzerinden enerji nakil hattı geçirilmesine dair 2015 yılında bir protokol olduğu öne sürülmüş olup protokolde müvekkil Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesinin adı geçmediğini, işlemin tarafı olarak gösterilmediği gibi herhengi bir bilgi ve tebligat yapılmadığını,

iki taşınmaz aynı özellikte ve yan yana olmasına rağmen açık bir şekilde hata yapılarak miktarın yanlış belirlendiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki ... ilçesi, ...

Mahallesi 887 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son bendi uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle mülkiyet kamulaştırmasına konu olan pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesine ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde ile bir isabetsizlik görülmediği gibi,

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alındığında davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi doğru olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... Üniversitesi Rektörlüğü vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2. Davalı ... Üniversitesi Rektörlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal incelemesi yapılarak değer biçilmesi ve aynı maddenin son bendi uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve irtifak hakkına konu olan bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı ve pilon yeri karşılığının adil ve hakkaniyete uygun olarak tespiti ile tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi ve dava konusu irtifak hakkının idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ve davalı ... Üniversitesi Rektörlüğü vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı ... Üniversitesi Rektörlüğü harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,