Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/8764 K.2024/2022

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Hatay ili, Reyhanlı ilçesi, ... Mahallesi 147 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkiline acele kamulaştırma sırasında ödenen bedelin düşük olduğunu, taşınmazın konumu nedeniyle arsa olarak değerlendirilmesini, kamulaştırmadan arta kalan kısımların kullanılamayacak hale gelmesinden dolayı bunların da kamulaştırmaya dahil edilmesini, mahallinde keşif yapılarak taleplerine uygun bedel tespiti gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek olduğunu, %4 olarak uygulanan kapitalizasyon faiz oranı isabetsiz olup tarım verilerinin davacı idare aleyhine uygulandığını, motopomp giderlerinin de sulama giderlerine eklenmesi gerektiğini, taşınmazın askeri yasak bölgede yer alması nedeniyle değer düşüklüğü oluşacağını, objektif değer artışı uygulamasının soyut ve afaki bulunduğunu, kamulaştırma bedeline işletilen yasal faizin başlangıç ve bitiş tarihlerinin isabetsiz olup kamulaştırma bedelinin büyük kısmının acele kamulaştırma sırasında ödendiğini,

vadeli hesaba yatırılan bedele karar tarihine kadar faiz işletilebileceğini, ve ayrıca faizin tahsiline ilişkin hüküm kurulamayacağını, davacı idare lehine vekâlet ücreti verilmesini, tescil kararının kesin olduğunun belirtilmemesinin de usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeli düşük olup %20 oranındaki objektif değer artışının yetersiz bulunduğunu, müvekkilinin sulama için yer altına döşediği sulama boruları bedelinin de hesaplanması gerektiğini, bölgedeki rayiç değerin 30.000,00 TL/dekar edeceğini belirterek yerel mahkeme kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza 2018 yılına ait tarım verilerinin esas alınarak münavebe ürünlerine göre kapitalizasyon faiz oranının %4, objektif değer artışının ise %20 uygulanması neticesi birim değerin 19,22 TL/m², kamulaştırma bedelinin ise 104.931,97 TL olarak yapılan değer tespitinin usul ve kanuna uygun bulunduğu, aynı kapsamda kamulaştırılan taşınmazlarla ilgili Yargıtay denetiminden geçen değerlerle uyumlu olduğu, ancak faiz ve derhal ödeme yönünden taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi doğru olduğu gibi metrekare birim bedelinin ve münavebenin aynı bölgedeki Yargıtay denetiminden geçen dosyalarla uyumlu olduğu gözetildiğinde kamulaştırma bedeli yerinde görülmüştür.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,