Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/9091 K.2024/3517

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 17 nci maddesine dayanan tapu iptal ve tescili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare ile davalı ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle. Sakarya ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi 1800 parsel sayılı taşınmazın Sakarya Belediye Encümeninin 10.04.1987 tarihli ve 308 sayılı kararı ve 10.11.1987 tarih ve 1074 sayılı ek kararı ile kamulaştırılmasına karar verildiğini, idarece belirlenen kamulaştırma bedelinin artırılmasına dair davalı ... dışında kalan davalılar tarafından açılan Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/569 Esas,1989/333 Karar sayılı tezyidi bedel davasının kabulü ile bedelin arttırılmasına karar verildiğini ve kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiğini,

ancak davalıların bugüne kadar ferağ vermediklerini belirterek taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile imar planındaki fonksiyonuna uygun şekilde yol olarak sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vd. vekili cevap dilekçesinde; davacı idare tarafından ilgili taşınmaza kamulaştırmasız olarak el atıldığını, davalı ...'ın mirasçıları tarafından bu duruma son verilmesi için 2016 yılında belediyeye başvurulmasına müteakip davacı ... tarafından işbu davanın haksız ve kötüniyetli olarak ikame edildiğini, yapılan keşif sonrasında taşınmazın gerçek değerinin tespit edilerek usulüne uygun olarak kamulaştırılmasının gerektiği, aksi halde halen vergisini ödedikleri ancak üzerinde yol yapılması nedeniyle hiçbir şekilde kullanamadıkları taşınmaz için müvekkili davalılar lehine kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat isteme hakkının saklı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili açısından kamulaştırma işleminin kesinleşmediğini, usulüne uygun bir kamulaştırma işlemi bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 30.01.2020 tarihli ve 2018/128 Esas, 2020/75 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 15.01.2021 tarihli ve 2020/1346 Esas, 2021/48 Karar sayılı ilamı ile Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/569 Esas, 1989/333 Karar sayılı ilamından da anlaşıldığı üzere davaya konu taşınmaz ile ilgili olarak tapu maliklerinden davalı ... dışındaki diğer davalı murisleri tarafından tezyidi bedel davasının açıldığı, dava sonunda bedel artırımına ve ödemeye karar verildiği, ...'ın bu davada taraf olmadığı,

her ne kadar kararın hüküm bölümünde "...'a da ödeme yapılması" yönünde bir ibare mevcut ise de, bu durumun anılan kişi yönünden usulünce açılmış bir davanın varlığını göstermeyeceği, davayı açan diğer hak sahipleri bakımından ise, bedel artırımı davası sonucunda hükmolunan bedellerin dosyada bulunan 06.01.1997 tarihli "tahakkuk müzekkeresi ve verile emri" başlıklı belge ile davacıların vekiline ödendiği iddia olunmuş ise de, söz konusu belgenin davaya konu taşınmaz veya bu taşınmaza ilişkin bedel artırımı kararı ile ilişkilendirilemediği,

dolayısıyla dava açan hak sahipleri bakımından bedelin ödendiğinin kanıtlanamadığı anlaşılmakla tezyidi bedel davası açan davalılar bakımından bu dava gereğince ödenmesi gereken bedellerin ödendiğinin kanıtlanamaması, dava açmayan davalı ... bakımından ise herhangi bir tebligat ve ödeme belgesi sunulamaması nedeniyle, tapu malikleri bakımından idarece yapılan kamulaştırma işleminin usulüne uygun bir şekilde kesinleşmediği,

dolayısıyla 2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi gereğince tescil koşullarının oluşmadığı kanaatine varıldığından davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 15.01.2021 tarihli ve 2020/1346 Esas, 2021/48 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucu. Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/569 Esas, 1989/333 Karar sayılı tezyidi bedel davasında ...'ın taraf olmadığı, her ne kadar kararda ...'a da ödeme yapılmasına hükmedilmiş ise de, anılan kişi yönünden usulünce açılmış bir dava olmadığından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği,

ancak ... dışında kalan eldeki dosya davalıları tarafından açılan Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/569 Esas, 1989/333 Karar sayılı tezyidi bedel davası sonucunda hükmolunan bedel ile dava dışı kişilerce açılan Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1987/569 Esas, 1988/588 Karar ve 1987/540 Esas, 1988/588 Karar ile Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1987/566 Esas, 1988/212 Karar sayılı tezyidi bedel davaları ile arttırılan bedellerin ferileriyle birlikte toplam 50.091.907 TL olduğu,

dosyada bulunan 06.01.1997 tarihli "tahakkuk müzekkeresi ve verile emri" başlıklı belgede, tezyidi bedel davalarında davacıları temsil eden Av. ... ...’in ad, soyad ve imzasının bulunduğu ve davacıların bu imzanın tezyidi bedel dosyasındaki vekilleri Av. ... ...’e ait olmadığı yönünde bir itirazları bulunmadığı gibi, aksi yönde herhangi bir delil de sunmadıkları anlaşıldığından, adı geçen davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği düşünülmeden, arttırılan bedelin ödenmediğinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile müteveffa davalı ... mirasçıları yönünden açılan davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabülü ile dava konusu taşınmazın 3/40 hisseli tapu maliki ... dışında kalan davalıların hisselerine ilişkin tapu kayıtlarının iptali ile takyidatlardan ari olarak taşınmazın davacı lehine yol olarak sicilden terkinine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ile davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmün infaz edilebilmesi için davalılara ait hisselerin tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi gerektiğini, hisseli taşınmazlarda terkine ilişkin kararların uygulanamadığını, müvekkili idare lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkillerinin kamulaştırma bedelini almadıklarını, bu husustaki ispat yükünün idarede olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilleri aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak 2942 sayılı kanun'un mülga 17 inci maddesine dayanan tapu iptal ve tescili hususundandır. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 rarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 17 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın, bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ile davalı ... vd. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun kararın 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare ile davalı ... vd.'den peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,