Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/9127 K.2024/2780

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili ile davalılar ... vd. vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili ve davalılar ... vd. vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili,... ilçesi, ... Mahallesi 1013 ada 13 parsel (eski Bahçelievler ilçesi, ... Mahallesi 1145 ada 4 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; mağduriyetlerine yol açmayacak bir karar verilmesini, çok yakınında bir taşınmazın çok daha yüksek değerle satın alındığını belirterek bu hususun dikkate alınmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde; kamulaştırma kararının iptali için idari yargıda dava açılacağını, bunun bekletici mesele yapılmasını, acele el koyma dosyasında Kadriye Yılmaz mirasçılarının davet edilmediğini, kamulaştırma kararında hangi parsellerin kamulaştırılacağının açıkça belirtilmediğini, parsel üzerinde bağımsız daire ve dükkanların mevcut olduğunu ve bunların bağımsız bölüm gibi alınıp satıldığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde; müvekkili tarafından Bakırköy 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/884 Esas sayılı dosyası üzerinden arsa paylarının düzeltilmesi davası açıldığını, acele el koyma dosyasındaki hisse durumunun gerçeği yansıtmadığını, bu nedenle arsa paylarının düzeltilmesi davasının sonuçlanmasının beklenilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile acele el koyma bedelinin derhal, bakiye bedelin ise karar kesinleşince davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile davalılar ... vd. vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin çok yüksek belirlendiğini, dava konusu taşınmazın yakınında bulunan taşınmazlar için daha düşük değer belirlendiğini, yargılamanın uzamasında kusuru bulunmayan müvekkili idare aleyhine yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal incelemesinin hatalı olduğunu, yapı yönünden yıpranma payının %25 olarak alınmasının nedeninin anlaşılamadığını, belirlenen kamulaştırma bedelinin çok düşük olduğunu ileri sürmüştür.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma konusu taşınmazın bedel tespiti için her bir malike ait dairenin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmazın tamamı üzerinden belirlenen bedel orantılanarak yapılan hesaplamanın hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkilinin dava konusu taşınmazda 3/740 hissesi oranında bağımsız bölüm sahibi bulunduğunu, dava konusu taşınmaz üzerinde her ne kadar paylı mülkiyet söz konusu olsa da hissedarların binadaki mülkiyetlerini bağımsız bölüm olarak kullandığını ve üzerinde bağımsız tasarrufta bulunduklarını, müvekkilinin hem dava konusu taşınmazın değeri hesaplanırken hem de bedelin davalılar arasında paylaşımı yapılırken hak kaybına uğradığını, belirlenen bedelin düşük olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak zeminine, resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı da düşülerek üzerindeki yapıya değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dava konusu taşınmazın konum ve niteliğine göre hükmedilen arsa m² bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, dosyaya ibraz edilen bina beyanname örneklerinde belirtilen bina yaşına göre bilirkişi raporunda tespit edilen yıpranma oranının uygun bulunduğu,

dava konusu taşınmazda kat irtifakı ya da kat mülkiyeti kurulu olmadığından arsa ve bina bedellerinin toplamına göre kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi uyarınca kamulaştırma bedeline faiz yürütülmesinin doğru olduğu, böylece mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin bir numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ve davalılar ... vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak, üzerindeki yapıya aynı Kanun'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin tüm, davalılar ... vd. vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmaz tapuda İstanbul ili,... ilçesi, ... Mahallesi 1013 ada 13 parsel olarak kayıtlı olduğu halde hükümde ilçe ve mahalle adının eksik gösterilmesi hatalıdır.

5. Tespit edilen bedelden acele el koyma bedelinin mahsubu ile oluşan fark bedele kesinleşme tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tarihine kadar faize hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin tüm, davalılar ... vd. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalılar ... vd. vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; a) (1) numaralı bendindeki “... ” kelimesi hükümden çıkartılarak yerine “... ilçesi, ... Mahallesi” ibaresinin yazılması ve (2) numaralı bendindeki “Bağcılarda bulunan” ibaresinin çıkartılarak yerine “İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi (eski İstanbul ili, Bahçelievler ilçesi, ... Mahallesi 1145 ada 4 parsel)” ibaresinin yazılması,

b) (1) numaralı bendindeki “13/10/2021 tarihler arasında yasal faiz uygulanmasına,” ibaresi hükümden çıkartılarak yerine “tarihinden kesinleşme tarihine kadar yasal faiz işletilmesine,” ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalılar ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,