Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2023/9412 K.2024/3523

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Manisa ili, Yunusemre ilçesi, ... Mahallesi 581 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.03.2018 tarihli ve 2017/134 Esas, 2018/142 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin 70.954,08 TL olarak tespitine, tespit edilen kamulaştırma bedeline 26.08.2017 tarihinden 26.03.2018 tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına ve depo edilen 70.954,08 TL kamulaştırma bedeli ile 3.709,05 TL faiz toplamının davalıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 26.03.2018 tarihli ve 2017/134 Esas, 2018/142 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 17.01.2019 tarihli ve 2018/992 Esas,2019/66 Karar sayılı kararı ile hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın sulu kapama üzüm bahçesi vasfına uygun olarak dava tarihi olan 2017 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün ürün maliyet tablosuna göre verim, ortalama satış fiyatı ve giderinin doğru alındığı, sulu tarım arazisi olan taşınmaz için yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre %4 kapitalizasyon faiz oranının uygulandığı, taşınmazın konumu, belediye hudutlarına ve merkezlerine olan mesafesi gözönüne alınarak %200 oranında objektif değer artışı uygulandığı,

objektif değer artışı oranının belirlenmesinde yer alan kıstaslar ile kapitalizasyon faizinin belirlenmesinde yer alan kıstasların aynı olmamasına dikkat edildiği gözetildiğinde taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 17.01.2019 tarihli ve 2018/992 Esas, 2019/66 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 11.03.2020 tarihli ve 2019/3536 Esas, 2020/4378 Karar sayılı kararı ile Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararı kaldırılarak, dava konusu taşınmazın tapu kaydındaki irtifak haklarına ilişkin belgeler getirtilip dava tarihinden önce tesis edilmiş ise bu irtifaklar nedeniyle meydana gelecek değer düşüklüğü oranına göre belirlenecek miktarın, belirlenen tazminat bedelinden indirilmesi gerektiğinin düşünülmemesi ve tespit edilen kamulaştırma bedeline faiz yürütülmesine karar verildiği halde, ayrıca 3.709,05 TL faiz bloke edildiği gözetilmeden mükerrer faiz ödemesine sebebiyet verilecek şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma ilâmı gereğince inceleme ve işlem yapılarak davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin 68.196,31 TL olarak tespitine, fazla depo edilen 2.757,77 TL'nin davacı idareye iadesine ve tespit edilen kamulaştırma bedeline 26.08.2017 tarihinden ilk karar tarihi olan 26.03.2018 tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; objektif değer artış oranının yakın çevrede bulunan taşınmazlara göre daha yüksek uygulandığını, müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; masrafların yüksek belirlendiğini, objektif değer artış oranının düşük olduğunu, eski irtifaklar nedeniyle değer düşüklüğünün fazla hesaplandığını ileri sürerek kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kapama bağ niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen kararın, bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan aşağıda yazılı kalan harçların alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,